議

yì nghị

Hán Việt: nghị · Pinyin: yì

Tổng quan

nghị nghị luận [Eng: to deliberate, to debate]

Pinyin
yì
Hán Việt
nghị
Chú âm
ㄧˋ
Unicode
U+8B70
Số nét
20
Cấu trúc
left-right
Phồn thể
議
Thương Hiệt
YRTGI

議𠸦 · 議事 · 議决 · 議和 · 議員 · 議場 · 議定 · 議案

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinyì
Hán Việtnghị
Quảng Đôngji5
Mân Namgī
Nhật BảnHAKARU
Hàn Quốc의
Chú âmㄧˋ
Hán ngữ Trung cổngieh
Baxter-Sagartŋ(r)aj-s
Hán ngữ Thượng cổŋ(r)aj-s
Phản thiết牛何切
Thanh mẫu疑
Vận寘
Đẳng3

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Bàn, bàn về sự lý để phân biệt phải trái gọi là {luận} [論], bàn về sự lý để định việc nên hay không gọi là {nghị} [議]. Như {hội nghị} [會議] họp bàn, {quyết nghị} [決議] bàn cho quyết xong để thi hành. Một lối văn. Như {tấu nghị} [奏議] sớ tâu vua và bàn các chánh sách hay dở thế nào.…

Nôm

  • Bảng Tra Chữ Nôm nghĩ suy nghĩ [Eng: to think]
  • Bảng Tra Chữ Nôm ngợi khen ngợi [Eng: to command, to praise]
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: nghĩ Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1871
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: nghĩ Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1902

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.討論、商量。如：「協議」、「商議」。《書經．周官》：「學古入官，議事以制，政乃不迷。」 2.評論是非。如：「議論」。《論語．季氏》：「天下有道，則庶人不議。」唐．張說〈開元正歷握乾符頌〉：「斗水不能評巨壑之量，隙光未足議大明之體。」 3.指責。《韓非子．內儲說上》：「今邯鄲之去魏也遠於市，議臣者過於三人，願王察之。」 4.選擇、斟酌。《儀禮．有司》：「乃議侑于賓以異姓，宗人戒侑，侑出俟于廟門之外。」漢．鄭玄．注：「議，猶擇也。」《國語．周語中》：「故聖人之施舍也議之，其喜怒取與亦議之。」 [名] 1.言論。如：「博采眾議」。《呂氏春秋．孟秋紀…

Eng

  • CC-CEDICT to comment on|to discuss|to suggest

ja

  • JMdict discussion|deliberation|thought|opinion

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

【唐韻】【集韻】【韻會】𠀤宜寄切，音義。【說文】語也。【徐曰】定事之宜也。【廣雅】言也，謀也。【廣韻】評也。【正韻】謪也。【易·節卦】君子以制數度議德行。【書·周官】議事以制。【禮·曲禮】公事不私議。【莊子·齊物論】六合之內，聖人論而不議。【文中子·問易篇】議其盡天下之心乎。【註】續書有議。 又【廣韻】擇也。【儀禮·有司徹】乃議侑于賔以異姓。【鄭註】議猶擇也。擇賔之賢者，可以侑尸，必用異姓廣敬也。 又【玉篇】法有八議。【周禮·秋官·小司𡨥】以八辟麗邦法，附𠛬罰。一議親，二議故，三議賢，四議能，五議功，六議貴，七議勤，八議賔。 又【唐書·百官志】下之通上，其制有六，四曰議。【蔡邕·獨斷】其有疑事，公卿百官會議。若臺閣有所正處，而獨執異意，曰駁議。 又官名。【後漢·百官志】議郞六百石。【唐書·百官志】有諫議大夫。又司議郞。 又通作𧧼。詳前𧧼字註。 又【集韻】魚羈切【韻會】疑羈切，𠀤義平聲。謀度也。【詩·小雅】或出入風議。陸德明協句音宜。 又叶牛何切，音俄。【史記·述贊】桓公之東，太史是庸。及侵周禾，王人是議。庸叶東，議叶禾。【說文】本作𧭖。 考證：〔【易·節象】君子以制度數，議德行。〕 謹照原文度數改數度。

Thuyết Văn

語也。 一曰謀也。 从言。義聲。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

上文云論難曰語。又云語、論也。是論議語三字爲與人言之稱。按許說未盡。議者、誼也。誼者、人所宜也。言得其宜之謂議。至於詩言岀入風議、孟子言處士横議、而天下亂矣。 韵會引有此四字。 當云从言義、義亦聲。宜寄切。古音在十七部。

【議】 (nghị) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 言 (ngôn) | Thanh phù (聲符): 義 (nghĩa) Phiên thiết: Nghi kí thiết Thượng tự: 宜 (nghi) | Hạ tự: 寄 (kí) Trung cổ thanh mẫu: 疑母 — thứ trọc (次濁) Quy tắc: thanh mẫu 'ngh' + vận mẫu 'i' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → nặng Suy luận: nghị (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: ngữ (Nói) vậy。 Một thuyết khác mưu (Toan tính) vậy Một thuyết khác: 謀也

Tự hình

  • Kim văn
  • Tiểu triện
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 𧭖 · 议 · 议 · 议