诤
tránhNôm tránh
Hán Việt: tránh · Pinyin: zhēng · Nôm: tránh
Tổng quan
Can, ngăn, lấy lời nói mà ngăn người khỏi làm điều lầm lỗi
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | zhēng |
|---|---|
| Hán Việt | tránh |
| Âm Nôm | tránh |
| Quảng Đông | zaang3 |
| Chú âm | ㄓㄥˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | crengh |
| Phản thiết | 甾耕切 |
| Thanh mẫu | 莊 |
| Vận | 諍 |
| Đẳng | 2 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Giản thể của chữ 諍
- Thiều Chửu Can, ngăn, lấy lời nói mà ngăn người khỏi làm điều lầm lỗi. Kiện, cãi. Pháp Hoa Kinh [法華經] : Đấu tránh chi thanh, thậm khả bố úy [鬥諍之聲, 甚可怖畏] (Thí dụ phẩm đệ tam [譬喻品第三]) Tiếng đánh nhau cãi lộn thật đáng hãi sợ
Nôm
- Giản Dị Hán Nôm tránh tránh (khuyên răn) [Eng: admonish]
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 诤 假借为争”。争论; 争讼 王凤为平理诤讼。--《后汉书·刘玄传》 诤,讼也。--《苍颉篇》 彼诚以天下之必无仙,而我独以实有而与之诤,诤之弥久,而彼执之弥回。--晋·葛洪《抱朴子》 又如诤讼(争论); 诤论(争论); 诤薮(争讼的渊薮); 诤辞(争讼之辞); 诤诉(诉讼) 争奇; 竞争 虽时时与师友有诤有讲,然师友总不以我为嫌者,知我无诤心也,彼此各求以自得也。--明·李贽《与河南吴中丞书》 又如诤治(竞相采取治国之道); 诤心(争高低之心); 诤竞(竞争) 通争”。争夺 有两虎诤人而 诤zhèng谏，直言劝告～言。～友。谏～。 诤zhēng 1.通"争"。争讼﹔争论。 2.通"争"。争夺﹔争竞。 3.用同"睁"。瞪大着眼睛。
Eng
- CC-CEDICT to admonish, to warn sb of their errors, to criticize frankly, Taiwan pr. [zheng1]
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】【集韻】【韻會】𠀤側迸切，爭去聲。【說文】止也。【韻會】謂止其失也。【正韻】諫諍，救正也。【前漢·王褒傳】諫諍卽見聽。【說苑·臣術篇】有能盡言于君，用則可生，不用則死，謂之諍。 又【列子·湯問篇】東北極有人，名曰諍人，長九寸。 又【集韻】通作爭。【孝經·諫諍章】天子有爭臣七人。 又【集韻】【韻會】甾莖切【正韻】甾耕切，𠀤音爭。訟也。【後漢·劉聖公傳】平理諍訟。【晉書·王沈·釋時論】闒茸勇敢於饕諍。【註】叶平聲。 考證：〔【說苑·臣術】有能盡言于君。〕 謹照原書臣術下增篇字。
Thuyết Văn
止也。 从言。爭聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
經傳通作爭。 側逬切。十一部。
【諍】(tránh) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 言 (ngôn) , Thanh phù (聲符): 爭 (tranh) Phiên thiết: 側逬切 → trắc + bính Nghĩa: 止 vậy。 từ ngôn (nói)。爭 thanh。
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 诤 · 诤 · 諍 · 诤 · 諍