跨
khóaNôm khóa
Hán Việt: khóa · Pinyin: kuà · Nôm: khóa
Tổng quan
Vượt qua, nhảy qua. Tục gọi con hơn cha là khóa táo [跨竈]
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | kuà |
|---|---|
| Hán Việt | khóa |
| Âm Nôm | khóa |
| Quảng Đông | gwaa3 |
| Mân Nam | khua3 |
| Nhật Bản | MATAGU |
| Hàn Quốc | 과 |
| Chú âm | ㄎㄨㄚˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | khoh |
| Phản thiết | 枯化切 |
| Thanh mẫu | 溪 |
| Vận | 麻 |
| Đẳng | 2 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Vượt qua, nhảy qua. Tục gọi con hơn cha là khóa táo [跨竈]. Cưỡi. Như khóa mã [跨馬] cưỡi ngựa. Ngày xưa gọi kẻ khai vào sổ gian để thi cả hai chỗ là khóa khảo [跨考], giữ chân nơi hiểm yếu để chèn cả các nơi gọi là khóa chế [跨制]. Bẹn, háng, chỗ hai đùi giáp mông. Gác qua
Nôm
- Giản Dị Hán Nôm khoá khoá mã (cưỡi lên, vượt qua) [Eng: to ride, to overcome]
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.舉步移動。如：「向右橫跨一步。」 2.乘、騎。《史記．卷一一七．司馬相如傳》：「褲白虎，被豳文，跨野馬。」宋．陸游〈謁石犀廟〉詩：「興亡俱昨夢，惆悵跨驢歸。」 3.越過。《左傳．昭公十三年》：「既乃與巴姬密埋璧於大室之庭。使五人齊，而長入拜，康王跨之。」晉．杜預．注：「跨，過其上也。」 4.超出、勝過。唐．杜甫．戲為六絕句六首之四：「才力應難跨數公，凡今誰是出群雄。」 5.兼及。如：「跨組」、「跨行」。《三國志．卷三五．蜀書．諸葛亮傳》：「自董卓已來，豪傑並起，跨州連郡者不可勝數。」 6.統馭、占有。《國語．晉語一》：「不跨其國，可謂挾乎？」三國吳．韋昭．注：「跨，猶據也。」《史記．卷八七．李斯傳》：「此非所以跨海內制諸侯之術也。」 7.橫架其上。明．徐弘祖《徐霞客遊記．卷三上．粵西遊記》：「二水合而西南，則又觀音橋跨之。」 8.懸掛、佩戴。《水滸傳》第四五回：「石秀捉了包裹，跨了解腕尖刀，來辭潘公。」 [名] 兩腿之間。通「胯」。《漢書．卷三四．韓信傳》：「眾辱信曰：『能死，刺我; 不能，出跨下。』」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 跨〈动〉 (形声。从足,夸声。本义迈步,越过) 同本义 跨,渡也。--《说文》。段注谓大其两股间,以有所越也。” 不跨其国。--《国语·晋语》 康王跨之。--《左传·昭公十三年》 又如跨进大门; 跨过小沟; 跨蹑(跨踏; 跨步); 跨巽(跨到或达到巽”的方位); 跨火(跨过火堆。为一种民俗); 跨踪(跨越) 超过 乃览秦制,跨周法。--张衡《西京赋》 又如跨灶(比喻儿子胜过父亲); 跨俗(超越世俗); 跨年(从旧年底到新年初的时间) 骑 又如跨战马去草原; 跨鹤(乘鹤。比喻成仙); 跨青牛(相传老子骑青牛出函 跨kuà ⒈抬起一条腿越过、向前或往旁边移动～过门坎。～大步往前走。～到旁边站着。 ⒉骑～马。～门槛而坐。〈引〉架在上面～海峡大桥。 ⒊超越两者之间～季度。～两县。 ⒋附在旁边～院子。把这个篮子～在自行车旁边。
Eng
- CC-CEDICT to step across, to stride over, to straddle, to span
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】【正韻】苦化切【集韻】【韻會】枯化切，𠀤音胯。【說文】渡也。【玉篇】越也。【左傳·昭十三年】康王跨之。【註】過其上。 又【廣韻】兩股閒也。【詩·魯頌】有驈有黃。【傳】驪馬白跨曰驈。【疏】郭云：髀閒也。倉頡篇云：兩股閒也。 又【廣韻】【集韻】【正韻】𠀤苦故切，音庫。踞也。【晉語】不跨其國。【註】猶踞也。【史記·李斯傳】此非所以跨海內制諸侯之術也。 又【史記·司馬相如傳】跨野馬。【註】索隱曰：跨，乗之也。 又【廣韻】苦瓜切【集韻】【韻會】【正韻】枯瓜切，𠀤音誇。吳人云坐曰跨。【類篇】大坐也。 又【廣韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤苦瓦切，音㡁。䠚跨，行不進貌。 又【集韻】枯買切，音胯。䠚跨，行貌。
Thuyết Văn
渡也。 从足。夸聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
謂大其兩股閒以有所越也。因之兩股閒謂之跨下。史記淮陰矦傳作胯下。夊部曰。、跨步也。苦瓦切。 苦化切。按古音在五部。音轉入於十七部耳。五經文字云。說文作。經典相承。隷省作跨。此實不然。夸聲在五部。㐄聲在十七部。絕無字。至肉部云。說文。隷省作胯。則更誤。說文有㐄字。無、胯字。胯卽㐄之俗廣韵曰。兩股閒也。玉裁又按。蹴蹋躡踄蹈躔踐七字一氣銜接。不當中絕以跨字。疑許書本無跨字。夂部之㐄釋曰。跨步也。跨步當爲夸步。夸步者、大步也。大張其兩股曰㐄。必云夸步不云大步者、㐄夸雙聲也。後人改㐄作跨。玉篇云。㐄與跨同。其明證也。又專言兩股閒則作胯。㐄字之訓則改之曰跨步。皆出後人增竄。此所以張參本與今本參差乖異而皆不必是歟。
【跨】 (khóa) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 足 (túc) , Thanh phù (聲符): 夸 (khoa) Phiên thiết: Khổ ngõa thiết Thượng tự: 苦 (khổ) , Hạ tự: 瓦 (ngõa) Trung cổ thanh mẫu: 溪母 — thứ thanh (次清) Quy tắc: thanh mẫu 'kh' + vận mẫu 'oa' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → hỏi Suy luận: khoả (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: độ (Qua) vậy
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 㐄 · 𧿾 · 𨀗 · 𨁣 · 𨃖