蹇
kiển
Hán Việt: kiển · Pinyin: jiǎn
Tổng quan
họ [Jian3] khập khiễng tàn tật không may chậm chậm chạp nghĩa bóng (ngựa kém) con lừa ngựa què
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | jiǎn |
|---|---|
| Hán Việt | kiển |
| Quảng Đông | gin2 |
| Mân Nam | kian2 |
| Nhật Bản | KEN |
| Hàn Quốc | 건 |
| Chú âm | ㄐㄧㄢˇ |
| Hán ngữ Trung cổ | kianx |
| Phản thiết | 紀偃切 |
| Thanh mẫu | 見 |
| Vận | 阮 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Khiễng, chân đi tập tễnh, vì thế nên những nỗi khốn ách chậm chạp đều gọi là {kiển}. Như {kiển tắc} [蹇塞] vận bĩ, cái gì túng ngặt không gỡ ra được gọi là {kiển}. Như thơ Mạnh Giao [孟郊] có câu {Sách kiển phó tiền trình} [策蹇赴前程] quất ngựa hèn tiến lên đường. Láo lếu, đối với người…
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm kiển kiển (đi lại khó khăn) [Eng: to find hard when going]
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [形] 1.跛腳、行動不便。《史記．卷三九．晉世家》：「郤克僂而魯使蹇。」宋．陸游〈病中作〉詩：「身羸支枕久，足蹇下堂疏。」 2.困苦、艱難、不順利。唐．白居易〈與元九書〉：「況詩人多蹇，如陳子昂、杜甫，各授一拾遺，而迍剝至死。」 3.遲鈍、不流利。如：「蹇澀」、「蹇滯」。北周．庾信〈謝滕王集序啟〉：「言辭蹇吃，更甚揚雄。」 4.傲慢。《公羊傳．襄公十九年》：「為其驕蹇，使其世子處乎諸侯之上也。」 [名] 1.體弱的坐騎。《漢書．卷一○○．敘傳上》：「是故駑蹇之乘，不騁千里之塗。」《聊齋志異．卷二．鳳陽士人》：「士人縶蹇檐梧，乃即坐。」 2.《易經》卦名…
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 蹇 (形声。从足,寒省声。本义跛足) 同本义 蹇,跛也。--《说文》 蹇膝伸不屈、易蹇、往蹇来连。--《素问·骨空论》 驾蹇驴而无策兮。--《楚辞·谬谏》 鄐克偻,而鲁使蹇。--《史记·晋世家》 策蹇驴,囊图书。--马中锡《中山狼传》 红装而蹇者。--明·袁宏道《满井游记》 又如蹇兔(不能急走的跛脚兔。比喻弱小者);蹇驴(走不快的羸弱之驴);蹇人上天(跛子登天。比喻不可能的事) 艰阻,不顺利 蹇侘傺而含戚。--《楚辞·九章·哀郢》 又如蹇拙(艰险;不走运);蹇蹇(艰难、不顺遂的样子);蹇剥(艰 蹇jiǎn ⒈跛，行动迟缓策～驴（策鞭打）。特指劣马或跛驴策…
Eng
- CC-CEDICT surname Jian
- CC-CEDICT lame|cripple|unfortunate|slow|difficult|nag (inferior horse)|donkey|lame horse
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
【唐韻】居偃切【集韻】【韻會】紀偃切，𠀤音犍。【說文】跛也。【釋名】蹇，跛蹇也，病不能執事役也。【史記·晉世家】卻克僂，而魯使蹇，衞使眇。【前漢·敘傳】駑蹇之乗。【莊子·達生篇】聾盲跛蹇。 又【易·蹇卦】蹇，難也，險在前也。【又】王臣蹇蹇。【疏】涉蹇難而往濟蹇，故曰王臣蹇蹇也。 又【左傳·哀六年】彼皆偃蹇，將棄子命。【註】偃蹇，驕敖。【屈原·離騷】望瑤臺之偃蹇兮。【註】高貌。【又】何瓊珮之偃蹇兮。【註】衆盛貌。又【九歌】靈偃蹇兮姣服。【註】舞貌。【補註】委曲貌。 又【史記·司馬相如傳】蹇產溝瀆。【註】蹇產，屈折也。 又【管子·四時篇】毋蹇華絕芋。【註】蹇，拔也。 又【屈原·離騷】蹇將憺兮壽宮。【註】蹇，詞也。 又【博雅】蹇，擾也。 又姓。【左傳·僖三十二年】穆公訪諸蹇叔。【註】秦大夫。【屈原·離騷】吾令蹇脩以爲理。【註】蹇脩，伏羲之臣也。 又【廣韻】九輦切【集韻】【韻會】九件切，𠀤搴上聲。又【集韻】巨偃切，音鍵。義𠀤同。 又與褰同。【莊子·山木篇】蹇裳躩步。【楚辭·九章】憚蹇裳而濡足。【補註】蹇，讀若褰。 又與謇同。【屈原·離騷】余固知謇謇之爲患兮。【註】謇謇，忠貞貌。易曰：王臣謇謇。【補註】今《易》作蹇蹇。先儒引經多如此，蓋古今本不同耳。【六書正譌】蹇从足，寒省聲。跛爲正義，借爲蹇難、蹇直字。別作謇，非。 考證：〔【屈原·離騷】瑤臺之偃蹇兮。〕 謹照原文瑤上增望字。
Thuyết Văn
𤿑也。 从足。寒省聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
尣部曰。𤿑、蹇也。是爲轉注。𤿑、曲脛也。易曰。蹇、難也。行難謂之蹇。言難亦謂之蹇。俗作謇。非。 九輦切。十四部。按各本作跛。又於蹇篆之上出跛篆。云行不正也、從足皮聲、一曰足排之、讀若彼。此後人不知跛卽之隷變而增之耳。今刪。曲禮。立毋跛。鄭云。跛、偏任也。此謂形體偏任一邊如者然。凡經傳多作跛。
【蹇】(kiễng) Lục thư: Chuyển chú Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 足 (túc) | Thanh phù (聲符): 寒省 (hàn) Phiên thiết: 九輦切 → cửu + liễn | Đọc như: 彼 (bỉ) Nghĩa: 𤿑 vậy。 từ túc (chân)。寒 thanh phù lược。
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 䮿 · 𨇥