蹶
quyết
Hán Việt: quyết · Pinyin: jué
Tổng quan
vấp ngã đá (ngựa) xem 尥蹶子[liao4 jue3 zi5]
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | jué |
|---|---|
| Hán Việt | quyết |
| Quảng Đông | gwai3 |
| Mân Nam | kuat4 |
| Nhật Bản | TSUMAZUKU |
| Hàn Quốc | 궐 |
| Chú âm | ㄐㄩㄝˇ |
| Hán ngữ Trung cổ | kyat |
| Baxter-Sagart | kʷat |
| Hán ngữ Thượng cổ | kʷat |
| Phản thiết | 居月切 |
| Thanh mẫu | 見 |
| Vận | 祭 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Đạp, lấy chân đạp vào nẫy nỏ gọi là {quyết trương} [蹶張]. Ngã, té nhào. {Kiệt quyết} [竭蹶] nghiêng ngửa, gắng sức chống đỡ cũng gọi là {kiệt quyết}. Một âm là {quệ}. Đi vội. {Quệ nhiên} [蹶然] đứng sững người lên, choàng dậy. Động. $ Ghi chú : Ta quen đọc là chữ {quệ} cả.;
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.顛仆、跌倒。《淮南子．精神》：「形勞而不休則蹶，精用而不已則竭。」《元史．卷一九四．忠義傳二．喜同傳》：「喜同突圍將自拔，賊橫刺其馬，馬蹶，喜同鞭馬躍而起，手斬刺馬者。」 2.快跑、快走。《國語．越語下》：「臣聞從時者，猶救火追亡人也，蹶而趨之，唯恐弗及。」 3.失敗、挫敗。如：「一蹶不振」。《荀子．成相》：「主之孽，讒人達，賢能遁逃，國乃蹶。」 4.踏、蹈。《文選．揚雄．羽獵賦》：「蹶松柏，掌蒺藜。」唐．李白〈大鵬賦〉：「爾乃蹶厚地，摩太清，亙層霄，突重溟。」 [副] 急速、突然而起。《莊子．在宥》：「廣成子蹶然而起。」《南史．卷一四．宋宗…
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 蹶 (形声。从足,厥声。本义倒下,跌倒) 同本义 蹶,僵也。--《说文》 小人之行,不蹶于山。--《吕氏春秋·慎行》 处足则为萎,为蹶。--《吕氏春秋·尽数》 毅恐蹶仆地。--唐·李朝威《柳毅传》。又如蹶角(额角叩地,表示恭敬诚恳);蹶踬(跌倒,颠仆);蹶躭(颠跌,奔波);蹶踣(颠仆,跌倒);蹶跌(跌倒) 折损 蹶上将军。--《史记·孙吴传》。索隐毙也。” 又如一蹶不振;蹶衵(衰败;损伤) 用一脚或双脚猛踢,尤指马、骡等动物用后腿向后踢 蹶juě 蹶（躡）jué ⒈倒下，跌倒。〈引〉受挫折，失败一～不振。 ⒉踩，踏～崭岩（踏高峻的岩石）。 ⒊竭尽，枯竭不…
Eng
- CC-CEDICT to stumble|to trample|to kick (of horse)
- CC-CEDICT see 尥蹶子[liao4 jue3 zi5]
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤居月切，音厥。【說文】僵也。一曰跳也。【廣韻】失脚。【孟子】今夫蹶者趨者。【莊子·人閒世】爲崩爲蹶。 又【史記·孫子傳】蹶上將。【註】蹶，猶挫也。 又【史記·申屠嘉傳】材官蹶張。【註】力能足踏强弩張之。 又【前漢·揚雄傳】蹶浮麋。【註】蹶，蹴也。 又【荀子·儒效篇】竭蹶而趨之。【註】竭蹶，顚倒也。 又【爾雅·釋詁】蹶，嘉也。 又【廣韻】走也，速也。 又【廣韻】【集韻】𠀤紀列切，音罬。又【韻會】其月切，音橜。義𠀤同。 又【廣韻】居衞切【集韻】姑衞切，𠀤音劌。【爾雅·釋詁】蹶，動也。蹶蹶，敏也。【詩·唐風】良士蹶蹶。【傳】動而敏於事。【釋文】蹶，俱衞反。又【大雅】文王蹶厥生。【傳】蹶，動也。【釋文】蹶，俱衞反。又【禮·曲禮】足毋蹶。【註】行遽。又【孔子閒居】子夏蹶然而起。 又姓。【詩·大雅】蹶父之子。 又【集韻】紀劣切，音撅。【廣韻】有所犯灾也。
Thuyết Văn
僵也。 从足。厥聲。 一曰跳也。 讀亦若橜。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
僵、僨也。方言。跌、蹷也。左傳。是謂蹷其本。 居月切。十五部。 孟子。今夫蹶者趨者。是氣也。而反動其心。 亦者、謂讀若厥矣又讀若橜也。橜瞿月切。
【蹶】 (quyết ⟨quệ⟩) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 足 (túc) | Thanh phù (聲符): 厥 (quyết) Phiên thiết: Cư nguyệt thiết Thượng tự: 居 (cư) | Hạ tự: 月 (nguyệt) Trung cổ thanh mẫu: 見母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'c' + vận mẫu 'at' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → sắc Suy luận: cát (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: cương (Ngã.) vậy Một thuyết khác: 跳也
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 嶡 · 蹷 · 𧽸 · 𨄬 · 𨇙 · 𨇭 · 𨇮 · 嶡 · 蹷