野
dãNôm dã
Hán Việt: dã · Pinyin: yě · Nôm: dã
Tổng quan
Cũng như chữ dã [野]
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | yě |
|---|---|
| Hán Việt | dã |
| Âm Nôm | dã |
| Quảng Đông | je5 |
| Mân Nam | iá |
| Nhật Bản | NO |
| Hàn Quốc | 야 |
| Chú âm | ㄧㄝˇ |
| Hán ngữ Trung cổ | jax |
| Baxter-Sagart | lAʔ |
| Hán ngữ Thượng cổ | lAʔ |
| Phản thiết | 以者切 |
| Thanh mẫu | 以 |
| Vận | 馬 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Đồng. Như khoáng dã [曠野] đồng ruộng. Nguyễn Du [阮攸] : Nghiệp Thành thành ngoại dã phong xuy [鄴城城外野風吹] (Thất thập nhị nghi trủng [七十二疑冢]) Bên ngoài thành Nghiệp gió đồng thổi. Cõi. Người ngày xưa chia vạch bờ cõi, theo đúng các vì sao, nên gọi là phân dã [分野]. Dân quê. Như triều dã [朝野] nơi triều đình, chốn dân quê. Quê mùa. Không thuần. Như dã tâm bột bột [野心勃勃] lòng phản nghịch lên đùn đùn. Văn tư làm không đúng khuôn phép cũng gọi là dã
Nôm
- Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) dã dã man; thôn dã; dã sử; dã thú [Eng: savage; countryside; chronicle; wild beast]
- Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] sơn lam uất dã độc lang độc xà
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: dã Xuất hiện 1 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.郊外。《書經．武成》：「歸馬于華山之陽，放牛于桃林之野。」唐．柳宗元〈捕蛇者說〉：「永州之野產異蛇，黑質而白章。」 2.廣平的地方。《呂氏春秋．季秋紀．審己》：「稼生於野而藏於倉，稼非有欲也。」《三國志．卷三五．蜀書．諸葛亮傳》：「益州險塞，沃野千里。」 3.界限、地域。如：「分野」、「視野」。《淮南子．原道》：「上游於霄雿之野，下出於無垠之門。」 4.民間。《書經．大禹謨》：「君子在野，小人在位。」《三國志．卷四二．蜀書．郤正傳》：「故君臣協美於朝，黎庶欣戴於野。」 [形] 1.質樸。《論語．雍也》：「質勝文則野，文勝質則史。」唐．柳宗元〈柳宗直西漢文類序〉：「首紀殷周之前，其文簡而野。」 2.粗鄙無禮、放縱不馴。如：「粗野」、「撒野」。《左傳．宣公四年》：「諺曰：『狼子野心。』是乃狼也，其可畜乎？」《禮記．仲尼燕居》：「敬而不中禮謂之野，恭而不中禮謂之給。」 3.野生而未經人工栽培或馴養的。如：「野菜」、「野菊」、「野牛」、「野馬」。 4.非正式的。如：「野錄」、「野乘」、「野史」。 [副] 非常、很。如：「朔風野大」。
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 野 (形声。从里,予声。《尔雅·释言》里,邑也。”本义郊外; 野外) 同本义 野,郊外也。--《说文》 邑外谓之郊,郊外谓之野。--《说文》。段注 龙战于野。--《易·坤》 王朝至于商郊牧野。--《书·牧誓》 七月在野。--《诗·豳风·七月》 体国经野。--《周礼》。注谓一百里以外三等采地之中。” 永州之野产异蛇。--柳宗元《捕蛇者说》 捐金于野。--《后汉书·列女传》 野茫茫。--《乐府诗集·杂歌谣辞·敕勒歌》 光照旷野。--明·魏禧《大铁椎传》 又如野外(郊外); 野 野（埜）yě ⒈郊外，村外～外。田～。 ⒉民间，不当政的，跟"朝"相对下～。在～。 ⒊范围，界限分～。视～。 ⒋蛮横，不驯服，狂妄狠毒～蛮。～心。 ⒌无礼貌，不讲情理粗～。撒～。 ⒍不受约束，难于约束～性。莫把心耍～了。 ⒎不是驯养的，非种植的～牛。～菜。～生的。 ⒏ ⒐ ⒈熔炼金属，也指熔炼金属的工人～铸。～铁。～匠。良～。 ⒉造就，培养陶～。 ⒊喜好装饰，过分打扮～容。妖～。 ⒋艳丽，多姿佳～窈窕。 ⒌〈古〉通"野"。郊外～游步春露。
Eng
- CC-CEDICT old variant of 野[ye3]
- CC-CEDICT erroneous variant of 野[ye3]
- CC-CEDICT field, plain, open space, limit, boundary, rude, feral
- JMdict field
- JMdict plain
- JMdict hidden interior part (of a structure or object)
- JMdict wild (of an animal or plant)
ja
- JMdict 野（の）
other
- Nguồn khác Hoang dại. Có lúc đọc là rạ 革山野塘𪥛外道 Cách sơn dạ tàng luông ngoại đạo (Vg.C.) (Nơi núi rừng hoang dã cách xa đường cái ngoài kia). Trong câu có hai từ trùng điệp là tàng, đạo đều có nghĩa là đường
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
〔古文〕：埜、𡐨【唐韻】羊者切【集韻】【韻會】【正韻】以者切，𠀤音也。【說文】郊外也。【易·同人】同人于野，亨。【疏】野，是廣遠之處。【詩·魯頌】駉駉牡馬，在坰之野。【傳】邑外曰郊，郊外曰野。 又【周禮·地官·遂人】掌邦之野。【註】郊外曰野，此野爲甸稍縣都。 又【周禮·秋官】縣士掌野。【註】地距王城二百里以外至三百里曰野。 又【韻會】朴野。【論語】質勝文則野。【禮·檀弓】故騷騷爾則野。【疏】田野之人，急切無禮。 又官名。【左傳·昭十八年】使野司𡨥各保其徵。【註】野司𡨥，縣士也。【禮·月令】季春之月，命野虞，毋伐桑柘。【註】野虞，謂主田及山林之官。 又地名。【書·禹貢】原隰底績，至于豬野。【傳】猪野，地名。【左傳·宣十七年】晉人執晏弱于野王。【註】野王縣，今屬河內。又【昭二十五年】齊侯唁公于野井。【註】濟南祝阿縣東有野井亭。又鉅野，縣名。見【前漢·地理志】。 又藪名。【書·禹貢】大野旣豬。【周禮·夏官·職方氏】河東曰兗州，其山鎮曰岱山，其澤藪曰大野。 又東野，複姓。【呂氏春秋】東野稷以御見莊公。 又【莊子·逍遙遊】野馬也，塵埃也，生物之以息相吹也。【註】野馬者，遊氣也。 又【博雅】野雞，雉也。 又【廣韻】【正韻】承與切【集韻】上與切。𠀤與墅同。【集韻】田廬也。【正韻】此正古墅字，田下已从土，後人以其借爲郊野字，復加土字。 又【集韻】演女切，音與。郊外也。 又【韻補】叶賞呂切，音暑。【詩·邶風】之子于歸，遠送于野。協上羽下雨。【左傳·昭二十五年】童謠曰：鸐鵒之羽，公在外野，往饋之馬。馬，音姥。 又叶烏果切，倭上聲。【後漢·隴坻歌】念我所欲，飄然曠野。登高遠望，涕泣雙墮。 又叶常御切，音樹。【班固·西都賦】罘網連紘，籠山絡野。列卒周匝，星羅雲布。 考證：〔【左傳·昭十七年】使野司𡨥各保其徵。〕 謹照原文十七年改十八年。
Thuyết Văn
郊外也。 从里。予聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
邑部曰。歫國百里曰郊。冂部曰。邑外謂之郊。郊外謂之野。野外謂之林。林外謂之冂。詩召南、邶風傳皆曰。郊外曰野。鄭風傳曰。野、四郊之外也。論語。質勝文則野。包咸曰。野如野人。言鄙略也。 羊者切。古音在五部。
【野】 (dã) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 里 (lịa) , Thanh phù (聲符): 予 (nhừ) Phiên thiết: Dương giả thiết Thượng tự: 羊 (dương) , Hạ tự: 者 (giả) Trung cổ thanh mẫu: 以母 — thứ trọc (次濁) Quy tắc: thanh mẫu 'd' + vận mẫu 'a' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → ngã Suy luận: dã (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: giao (Chỗ cách xa nước một) ngoại (Ngoài) vậy
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 埜 · 壄 · 㙒 · 𡐨 · 𡑀 · 𭏝 · 埜 · 壄 · 埜 · 埜