闢
tịchNôm tịch
Hán Việt: tịch · Pinyin: pì · Nôm: tịch
Tổng quan
Mở, mở cửa
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | pì |
|---|---|
| Hán Việt | tịch |
| Âm Nôm | tịch |
| Quảng Đông | bei6 |
| Mân Nam | pi̍k |
| Nhật Bản | HIRAKU |
| Hàn Quốc | 벽 |
| Chú âm | ㄆㄧˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | bjek |
| Phản thiết | 毗亦切 |
| Thanh mẫu | 並 |
| Vận | 昔 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Mở, mở cửa. Mở mang. Như nhật tịch quốc bách lý [日闢國百里] ngày mở rộng đất nước trăm dặm. Khai khẩn, đất hoang vỡ ra làm ruộng cấy gọi là tịch. Bài bác
Nôm
- Giản Dị Hán Nôm tịch tịch (dẹp một bên, sâu sắc) [Eng: to quell into one side, profound]
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.開墾。如：「開天闢地」。《文選．司馬相如．上林賦》：「地可墾闢，悉為農郊，以贍萌隸。」 2.駁斥、摒除。如：「闢謠」。《荀子．解蔽》：「是以闢耳目之欲，而遠蚊蝱之聲。」宋．王安石〈答司馬諫議書〉：「闢邪說，難壬人，不為拒諫。」
Eng
- CC-CEDICT to open (a door), to open up (for development), to dispel; to refute; to repudiate, (bound form) penetrating; incisive
other
- Nguồn khác 【Dịch nghĩa】Mở, lại có chữ Tịch xích 闢斥 là ruồng đuổi, như quan mệnh phu mệnh phụ ra vào cửa cung, kẻ gián nhân ra đuổi đứa tòng phòng phải ở lại 【Khang Hi】[Thuyết văn 說文] 開也。 Khai dã. (Mở ra) [Quảng vận 廣韻] 啓也。 Khởi dã. (Mở ra) 【Phiên thiết】〔Cổ văn 古文〕𨴔𨴔 [Đường vận 唐韻] 房益切 Phòng ích thiết [Tập vận 集韻] [Vận hội 韻會] [Chính vận 正韻] 毗亦切，音擗。 Bì diệc thiết, âm Bịch. 【Bộ】Môn門
Nguồn gốc
Khang Hy
〔古文〕：𨴔、𨴔【唐韻】房益切【集韻】【韻會】【正韻】毗亦切，𠀤音擗。【說文】開也。从門，辟，意兼聲。【廣韻】啓也。【易·繫辭】其動也闢。【疏】動則開生萬物，故其動也闢。【又】闢戸謂之乾。【疏】謂吐生萬物，若室之開闢其戸。【書·舜典】詢于四岳，闢四門。【傳】開闢四方之門。【左傳·宣二年】晨往，寢門闢矣。 又避也。【周禮·天官·閽人】凡外內命夫命婦，出入則爲之闢。【註】闢行人，使無干也。【釋文】闢，避也。 又【集韻】匹辟切，音僻。【爾雅·釋水】湀闢流川。【註】通流也。 又【正韻】亦作辟。【周禮·天官·閽人闢釋文】闢，本又作辟。𨴔字作門內卄。
Thuyết Văn
開也。 从門。辟聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
引申爲凡開袥之偁。古多叚借辟字。 房益切。十六部。
【闢】(tịch) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 門 (môn) , Thanh phù (聲符): 辟 (vếch) Phiên thiết: 房益切 → phòng + ích Dị thể: Cổ văn: 闢三字 Nghĩa: 開 vậy。 từ 門。辟 thanh。
Tự hình
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 辟 · 𨳥 · 𨴔 · 𨵓 · 辟 · 𰿾 · 辟