陟
trắc
Hán Việt: trắc · Pinyin: zhì
Tổng quan
tiến lên tăng lên thăng chức
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | zhì |
|---|---|
| Hán Việt | trắc |
| Quảng Đông | zek1 |
| Nhật Bản | NOBORU |
| Hàn Quốc | 척 |
| Chú âm | ㄓˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | trik |
| Baxter-Sagart | trək |
| Hán ngữ Thượng cổ | trək |
| Phản thiết | 的則切 |
| Thanh mẫu | 端 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Trèo lên. Như {trắc bỉ nam sơn} [陟彼南山] trèo lên núi nam kia. Cất lên. Tiến lên dùng gọi là {trắc} [陟], phải cách tuột gọi là {truất} [黜]. Như {truất trắc} [黜陟] cách chức và thăng quan. Cao. Được.;
Nôm
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: trắc Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1902
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.登高、爬上。《詩經．周南．卷耳》：「陟彼高岡。」《後漢書．卷六七．黨錮傳．李膺傳》：「陟岵瞻望，惟日為歲。」 2.升遷、進用。《文選．諸葛亮．出師表》：「陟罰臧否，不宜異同。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 陟 (会意。甲骨文字形。从阜,从步。左边是山坡,右边是两只向上的脚,表示由低处向高处走。本义由低处向高处走;升;登高) 同本义,与降”相对 陟,登也。--《说文》 陟,陞也。--《尔雅》 陟降庭止。--《诗·周颂·闵予小子》 汝陟帝位。--《虞书》 省幽明以黜陟。--张衡《东京赋》 陟彼崔嵬。--《诗·周南·卷耳》 人陟降大艰。--柳宗元《井铭并序》 又如陟屺(登屺山。比喻思念母亲。屺,无草木的山);陟岵(登岵山。比喻思念父亲。岵,草木繁茂的山) 登程,上路 若升高,必自下;若陟遐,必 陟zhì ⒈登，上～山。 ⒉提升。 陟dé 1.得，应验。
Eng
- CC-CEDICT to advance|to ascend|to promote
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
〔古文〕：𠌹【廣韻】【集韻】【韻會】𠀤竹力切，音稙。【爾雅·釋詁】陟，陞也。【說文】登也。【書·舜典】汝陟帝位。又【太甲】若陟遐，必自邇。又【立政】其克詰爾戎兵，以陟禹之迹。【詩·周南】陟彼崔嵬。 又【廣韻】進也。【書·舜典】三載考績，三考黜陟幽明。 又【玉篇】高也。【爾雅·釋山】山三襲陟。【疏】山之形若三山重累者名陟。 又人名。【書·君奭】在太戊時則有若伊陟臣扈。 又【集韻】的則切，音得。【周禮·春官】大卜掌三夢之灋，一曰致夢，二曰觭夢，三曰咸陟。【註】陟之爲言得也。讀如王德翟人之德。言夢之皆得也。【集韻】或作𠉡徏徝騭。
Thuyết Văn
登也。 从𨸏步。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
釋詁曰。陟、陞也。毛傳曰。陟、𦫵也。陞者、𦫵之俗字。𦫵者、登之叚借。禮喪服注曰。今文禮皆登爲𦫵。俗誤巳行久矣。據鄭說則古文禮皆作登也。許此作登不作𦫵者、許書說解不用叚借字也。漢人用同音字代本字。旣乃不知有本字。所謂本有其字、依聲託事者然也。 謂緣𨸏而步也。𨸏有層次可尋。是謂會意。竹力切。一部。
【舉】 (cử) Nghĩa:
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 徝 · 徏 · 𠉡 · 𠌹 · 徏 · 徝