除

chú trừ

Hán Việt: trừ · Pinyin: chú

Tổng quan

[Hồng nghĩa giác tư y thư] biểu lý chẳng trừ chửa giải chửa xong

Pinyin
chú
Hán Việt
trừ
Chú âm
ㄔㄨˊ
Unicode
U+9664
Bộ thủ
阝
Số nét
9
Cấu trúc
left-right
Thương Hiệt
NLOMD

除丧 · 除了 · 除以 · 除冰 · 除净 · 除却 · 除卻 · 除去

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinchú
Hán Việttrừ
Quảng Đôngceoi4
Mân Namtû
Nhật BảnNOZOKU
Hàn Quốc제
Chú âmㄔㄨˊ
Hán ngữ Trung cổdrio
Baxter-Sagart[l]<r>a
Hán ngữ Thượng cổ[l]<r>a
Phản thiết魚羈切
Thanh mẫu疑

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Thềm. Như {đình trừ} [庭除] thềm trước sân. Trừ bỏ đi. Như {tiễn trừ} [剪除] cắt sạch đi, {tảo trừ} [掃除] quét sạch đi, v.v. Phong quan. Như {trừ thụ} [除授] bỏ chức quan cũ mà phong chức quan mới. Ngày hết năm gọi là {trừ nhật} [除日], ý nói là cái ngày trừ hết cái cũ mà thay cái mới vậy…

Nôm

  • Bảng Tra Chữ Nôm hờ hờ hững [Eng: chilly]
  • Bảng Tra Chữ Nôm chờ chờ đợi, chờ chực [Eng: wait; grow tired of waiting]
  • Bảng Tra Chữ Nôm khừ khật khừ, lừ khừ [Eng: a bit under the weather, to sicken for]
  • Bảng Tra Chữ Nôm chừa chừa mặt, đánh chết nết không chừa [Eng: leave him alone, what is bred in the bone will come out in the flesh]
  • Bảng Tra Chữ Nôm xờ xờ xạc, bờ xờ [Eng: fatigued, jadded]
  • Bảng Tra Chữ Nôm chừ chần chừ; bây chừ [Eng: to waver, to hum and haw; now]
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: chờ Xuất hiện 7 lần trong Truyện Kiều 1871
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: chờ Xuất hiện 15 lần trong Truyện Kiều 1902
  • Lục Vân Tiên Âm Nôm: chờ Xuất hiện 20 lần trong Lục Vân Tiên

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.去掉。如：「剷除」、「掃除」、「為民除害」、「排除萬難」。 2.免掉舊官職，任命新官職。《文選．李密．陳情表》：「尋蒙國恩，除臣洗馬。」《三國演義》第一回：「年二十，舉孝廉，為郎，除洛陽北都尉。」 3.更易、更換。如：「除歲」、「爆竹一聲除舊歲」。 4.整治、修治。《漢書．卷六五．東方朔傳》：「舉籍阿城以南，盩厔以東，宜春以西，提封頃畝，及其賈直，欲除以為上林苑，屬之南山。」 5.用一數把另一數分成若干等分。如：「六除以二等於三。」 [名] 1.臺階。《漢書．卷九九．王莽傳下》：「群臣扶掖莽，自前殿南下椒除。」唐．杜甫〈南鄰〉詩：「慣看賓客兒…

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 除〈名〉 (形声。从阜,余声。从阜”,表示与地形地势的高低上下有关。本义宫殿的台阶) 同本义 除,殿阶也。--《说文》。按,阶级如山石之高下,故从阜。 自前殿南下椒除。--《汉书·王莽传》 登自东除。--张衡《东京赋》 苔痕上除绿,草色入帘青。--刘禹锡《陋室铭》 一般建筑的台阶 扶辇下除,触柱折辕。--《汉书·李广苏建传》 泛指台阶 听事前除,雨后犹湿。--《世说新语·政事》 除谓之阶。--宋·李诫《营造法式》 除 〈动〉 拜受官位 初 除 chú ①去掉铲～。 ②不计算在内～此以外。 ③一种算术运算，即用一个数把另一个数分成若干等份。 ④封建时代指任…

Eng

  • CC-CEDICT to get rid of|to remove|to exclude|to eliminate|to wipe out|to divide|except|not including

ja

  • JMdict division

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

【唐韻】直魚切【集韻】【韻會】𨻰如切【正韻】長魚切，𠀤音儲。【說文】殿陛也。【班固·西都賦】玉除彤庭。 又【前漢·蘇武傳】扶輦下除。【註】除謂門屛之閒。 又【玉篇】去也。【書·泰誓】除惡務本。【左傳·隱元年】蔓草猶不可除。又【昭十七年】振除火災。【周禮·春官】女巫掌歲時祓除釁浴。 又【揚子·方言】病愈者或謂之除。 又算法有乗除。【前漢·律歷志】法除之。 又治也。【易·萃卦】君子以除戎器，戒不虞。【註】除者，治也。【禮·曲禮】馳道不除。又【周禮·地官·山虞】若祭山林，則爲主而修除。【註】治道路場壇。【左傳·昭十三年】令諸侯日中造於除。【註】除地爲壇，盟會處。 又【玉篇】開也。【史記·呂后紀】請得除宮。【前漢·高五王傳】作淸宮。 又拜官曰除。【史記·平準書】諸買武功爵，官首者試補吏，先除。【註】先除，用也。【前漢·田蚡傳】君除吏盡未，吾亦欲除吏。【註】凡言除者，除去故官，就新官。 又【正字通】隋內官服半除，唐減爲半臂。言肩有袖，至臂臑而止，今呼齊肩。 又易也。新舊歲之交謂之歲除。俗云除夕。【孟浩然詩】靑陽逼歲除。 又除道，漢縣名。【前漢·地理志】北地郡除道縣。 又【集韻】羊諸切，音餘。【詩·小雅】日月方除。【箋】四月爲除。【疏】爾雅，除作余。李巡曰：四月萬物皆生枝葉，故曰余。余，舒也。除余字雖異，音實同也。 又【集韻】【類篇】𠀤商居切，音書。【集韻】或省作余。義同。 又【廣韻】【集韻】遲倨切【韻會】遲據切【正韻】治據切，𠀤音箸。【詩·唐風】蟋蟀在堂，歲聿其莫。今我不樂，日月其除。【傳】除，去也。又【小雅】風雨攸除，鳥䑕攸去，君子攸芋。又【小雅】俾爾單厚，何福不除。俾爾多益，以莫不庶。【傳】除，開也。 又叶魚羈切，音宜。【越采葛婦歌】號絺素兮將獻之，越王悅兮忘罪除。

Thuyết Văn

殿陛也。 从𨸏。 余聲。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

殿謂宮殿。殿陛謂之除。因之凡去舊更新皆曰除。取拾級更易之義也。天保。何福不除。傳曰。除、開也。 取以漸而高之意。 直魚切。五部。

【除】 (trừ) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 𨸏 (𨸏) | Thanh phù (聲符): 余 (dư) Phiên thiết: Trực ngư thiết Thượng tự: 直 (trực) | Hạ tự: 魚 (ngư) Trung cổ thanh mẫu: 澄母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 'tr' + vận mẫu 'ư' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → huyền Suy luận: trừ (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: điện (Cung đền) bệ (Thềm nhà vua.) vậy

Tự hình

  • Tiểu triện
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư