雞
kê
Hán Việt: kê · Pinyin: jī
Tổng quan
gia cầm LT:隻 只[zhi1] (tiếng lóng) gái mại dâm
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | jī |
|---|---|
| Hán Việt | kê |
| Quảng Đông | gai1 |
| Mân Nam | ke1 |
| Nhật Bản | NIWATORI |
| Hàn Quốc | 계 |
| Chú âm | ㄐㄧˉ |
| Hán ngữ Trung cổ | ke |
| Baxter-Sagart | kˤe |
| Hán ngữ Thượng cổ | kˤe |
| Phản thiết | 古兮切 |
| Thanh mẫu | 見 |
| Vận | 齊 |
| Đẳng | 4 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Con gà. Dâm hiếp đàn ông gọi là {kê gian} [雞姦]. Nguyễn Du [阮攸] : {Thâm đồ mật toán thắng phu quân, Ưng thị thần kê đệ nhất nhân} [深圖密算勝夫君, 應是晨雞第一人] (Vương Thị tượng [王氏像]) Mưu tính thâm hiểm hơn chồng, Đúng là gà mái gáy sáng bậc nhất.
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 動物名。鳥綱雞形目。常見家禽，品種很多。嘴短，上嘴稍彎曲。頭部有紅色肉冠，雄雞較大。翅短，飛行能力不佳。如：「母雞」、「土雞」、「來亨雞」。
Eng
- CC-CEDICT fowl|chicken|CL:隻|只[zhi1]|(slang) prostitute
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】古兮切【集韻】【韻會】堅奚切【正韻】堅溪切，𠀤音稽。【說文】知時畜也。【玉篇】司晨鳥。【爾雅·釋畜】雞大者蜀。蜀子雓，未成雞僆，絕有力奮。【疏】此別雞屬也。【春秋·說題辭】曰：雞爲積陽，南方之象，火陽精物炎上，故陽出雞鳴，以類感也。【易·說卦】巽爲雞。【書·泰誓】牝雞無晨。【周禮·春官·大宗伯】六摯，工商執雞。【禮·曲禮】雞曰翰音。 又【爾雅·釋鳥】鶾，天雞【註】鶾雞赤羽。【逸周書】文鶾若彩雞，成王時蜀人獻之。 又【爾雅·釋蟲】螒，天雞。【註】小蟲，黑身赤頭，一名莎雞，又曰樗雞。【詩·豳風】六月莎雞振羽。【爾雅翼】一名梭雞。一名酸雞。 又雞人，官名。【周禮·春官·雞人】掌共雞牲，辨其物，大祭祀夜嘑旦，以嘂百官。 又【禮·明堂位】灌尊，夏后氏以雞彝。 又地名。【春秋·襄三年】同盟于雞澤。【註】在廣平曲梁縣西南。又【昭二十三年】吳敗頓胡、沈蔡、𨻰許之師于雞父。【註】雞父，楚地。【戰國策】負雞次之典。【前漢·地理志】鬱林郡，雍雞縣。 又姓。【正字通】明正統，陝西苑馬寺監正雞鳴時。【說文】籀文作鷄。互詳鳥部鷄字註。 考證：〔【爾雅·釋畜】雞大者蜀。蜀子雓，未成雞健〕 謹照原文健改僆。〔【前漢·地理志】欝林郡雍雞縣。〕 謹照原文欝改鬱。
Thuyết Văn
知時畜也。从隹。奚聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
古兮切。十六部。
【雞】 (kê) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 隹 (chuy) | Thanh phù (聲符): 奚 (hề) Phiên thiết: Cổ hề thiết Thượng tự: 古 (cổ) | Hạ tự: 兮 (hề) Trung cổ thanh mẫu: 見母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'k' + vận mẫu 'ê' Suy luận: kê (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: tri (Biết) thì (Mùa. Như {tứ thì} [四) súc (Giống muông nuôi tro) vậy
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 鳮 · 鷄 · 䳶 · 鳮 · 鶏 · 鷄 · 鸡 · 鸡 · 鳮 · 鶏 · 鷄 · 鸡