餘

yú dư

Hán Việt: dư · Pinyin: yú

Tổng quan

thừa thặng số dư sau phép chia (theo sau giá trị số) hoặc hơn vượt quá (một số nào đó) dư (toán học) sau tôi mình họ [Yu2] biến thể của 餘 余[yu2], phần còn lại

Pinyin
yú
Hán Việt
dư
Chú âm
ㄩˊ
Unicode
U+9918
Số nét
15
Cấu trúc
left-right
Phồn thể
餘
Thương Hiệt
OIOMD

餘乘 · 餘二 · 餘利 · 餘剩 · 餘喘 · 餘執 · 餘威 · 餘子

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinyú
Hán Việtdư
Quảng Đôngjyu4
Mân Namî
Nhật BảnAMARU
Hàn Quốc여
Chú âmㄩˊ
Hán ngữ Trung cổjo
Baxter-Sagartla
Hán ngữ Thượng cổla
Phản thiết夷周切
Thanh mẫu以
Vận魚
Đẳng3

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Thừa, phần cung nhiều hơn phần cầu, thì cái phần thừa ấy gọi là {dư}. Như {nông hữu dư túc} [農有餘粟] nhà làm ruộng có thóc thừa. Ngoài ra, thừa ra, là một lời nói vơ qua, chỉ nói phần quan trọng, chỉ nói qua thôi. Rỗi nhàn. Như {công dư} [公餘] lúc việc quan xong còn thừa thì giờ rỗi…

Nôm

  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: dư Xuất hiện 4 lần trong Truyện Kiều 1871
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: dư Xuất hiện 4 lần trong Truyện Kiều 1902
  • Lục Vân Tiên Âm Nôm: dư Xuất hiện 1 lần trong Lục Vân Tiên

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [形] 1.多出的、剩下的。如：「餘錢」、「不遺餘力」。宋．王庭珪〈和周秀實家行〉：「先輸官倉足兵食，餘粟尚可瓶中藏。」 2.殘留的、將盡的。如：「餘年」、「餘生」、「餘燼」。宋．方岳〈農謠〉二首之二：「漠漠餘香著草花，森森柔綠長桑麻。」 3.其他的。如：「餘念」、「餘事」。 4.不盡的、未完的。如：「死有餘辜」、「心有餘悸」、「餘音繞梁」。 [名] 1.某一事情、情況以外或以後的時間。如：「課餘」、「業餘」、「公餘」。唐．孟浩然〈行出東山望漢川〉詩：「雪餘春未暖，嵐解晝初陽。」 2.大數目或度量單位等的零數。如：「三十有餘」、「年四十餘」。清．姚鼐〈登…

Eng

  • CC-CEDICT extra|surplus|remaining|remainder after division|(following numerical value) or more|in excess of (some number)|residue (math.)|after|I|me
  • CC-CEDICT surname Yu
  • CC-CEDICT variant of 餘|余[yu2], remainder

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

【唐韻】以諸切【集韻】【韻會】羊諸切【正韻】雲俱切，𠀤音余。【說文】饒也。【玉篇】殘也。【廣韻】賸也。【周禮·天官·冢宰】以九賦斂財賄。九曰幣餘之賦。【鄭註】百工之餘。【左傳·文元年】歸餘于終。又【孟子】餘夫二十五畝。【註】一夫，上父母，下妻子，以五口八口爲率。如有弟，是餘夫也。 又【周禮·地官·小司徒】凡國之大事，致民。大故，致餘子。【註】餘謂羡也。鄭康成謂：餘子卿大夫之子，當守於王宮者也。【左傳·宣二年】又宦其餘子。【註】餘子，嫡子之母弟。 又國名。【春秋·莊二年】夏公子慶父帥師伐於餘丘。【註】於餘丘，國名。又地名。【左傳·昭二十二年】莒敗齊師于壽餘。 又舟名。【左傳·昭十七年】楚大敗吳師，獲其乗舟餘皇。 又草名。【山海經】招搖山有草，如韭，靑花，名祝餘，食之不飢。 又姓。晉有餘頠，餘文仲。又梁餘、夫餘，俱複姓，見【姓譜】。 又【集韻】余遮切，音耶。【莊子·讓王篇】其緒餘以爲國家。【司馬彪註】緒餘，殘也。緒音奢，餘音耶。 又叶夷周切，音由。【韓愈·駑驥詩】嘶鳴當大路，志氣若有餘。騏驥生絕域，自矜無匹儔。 又叶羊遇切，音裕。【古詩】新人工織縑，故人工織素。織縑日一疋，織素五丈餘。【正字通】按《周禮·地官·委人》凡其余聚以待頒賜，本作公，因聲近譌作余，故註云余當爲餘，謂縣都畜聚之物。據本註，餘不當作余。《正韻》四魚餘字註，引《周禮》餘亦作余。合余餘爲一，非。 考證：〔【周禮·天官·冢宰】九賦斂財賄。九曰幣餘之賦。【註】幣餘，百工之餘。〕 謹照原文九賦上增以字。註上增鄭字。註下省幣餘二字。〔【莊子·讓王篇】緒餘以治天下國家。【徐邈註】緒餘，殘也。〕 謹照原文改其緒餘以爲國家。徐邈註改司馬彪註。〔【古詩】新人工織縑，舊人工織素。織縑日一疋，織素五丈餘。〕 謹照原詩舊人改故人。

Thuyết Văn

饒也。从食。余聲。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

以諸切。五部。

【餘】 (dư) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 食 (thực) | Thanh phù (聲符): 余 (dư) Phiên thiết: Dĩ chư thiết Thượng tự: 以 (dĩ) | Hạ tự: 諸 (chư) Trung cổ thanh mẫu: 以母 — thứ trọc (次濁) Quy tắc: thanh mẫu 'd' + vận mẫu 'a' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → huyền Suy luận: dà (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: nhiêu (Nhiều) vậy

Tự hình

  • Tiểu triện
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 余 · 𠎳 · 余 · 余 · 馀 · 馀 · 余 · 馀