魁

Nghĩa

Việt

• Thiều Chửu Đầu sỏ, kẻ làm đầu sỏ cả một đảng gọi là khôi. Đỗ đầu đời khoa cử lấy năm kinh thi các học trò, mỗi kinh lọc lấy một người đầu gọi là khôi, cho nên gọi là ngũ khôi [五魁] hay là kinh khôi [經魁]. Đỗ trạng nguyên gọi là đại khôi [大魁]. Cao lớn. Như người trạng mạo vạm vỡ phương phi gọi là khôi ngô [魁梧]. Sao Khôi, sao Bắc đẩu [北斗] từ ngôi thứ nhất đến ngôi thứ tư gọi là khôi. Tục gọi sao Khuê [奎] là khôi tinh [魁星]. Đời khoa cử cho ngôi sao ấy làm chủ về văn học nên thường thờ sao ấy. Cái môi, cái môi múc canh gọi là canh khôi [羹魁]. Các loài ở dưới nước có mai như cái gáo như con cua, con sò, v.v…

Nôm

• Nguyễn Trãi Quốc Âm Từ Điển khoai 魁 ◎ Nôm: 芌 AHV: khôi. Ss đối ứng kʼwaj (26 thổ ngữ Mường), ku⁴ law², ku⁴ poŋ³ (1 thổ ngữ) [NV Tài 2005: 231]. dt. chuyên trỏ cho các loại khoai nói chung, nhưng thường là trỏ khoai lang. “vu 芋 tục gọi là khoai, củ to là khôi 魁, tục gọi là khoai nạ, củ nhỏ là nãi 奶 tục gọi là nàng ả, nàng hai. củ nãi bám trên dưới bốn bên củ khôi, lớn nhỏ như những cái vú nên mới gọi là nãi.”[Phạm Đình Hổ 1998: 113]. Xét, “khoai” là từ gốc Việt, nhưng đã được dịch sang tiếng Hán. “cây khoai lang: vốn xuất xứ ở châu mỹ, được truyền sang vùng đông Nam Á vào thế kỷ XVI. Khoảng niên hiệu Vạn Lịch (1573 -…
• Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) khôi khôi ngô [Eng: good-looking]
• Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: khôi Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1871
• Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: khôi Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1902
• Lục Vân Tiên Âm Nôm: khôi Xuất hiện 2 lần trong Lục Vân Tiên

Taiwan

• MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.湯勺，舀湯的器具。《說文解字．斗部》：「魁，羹斗也。」晉．郭璞〈易洞林〉：「太子洗馬荀子驥家中以龍銅魁作食欻鳴。」 2.為首、帶頭的人。如：「文魁」、「花魁」、「罪魁禍首」。《漢書．卷九二．游俠傳．序》：「及王莽時，諸公之間陳遵為雄，閭里之俠原涉為魁。」清．魏禧〈大鐵椎傳〉：「眾魁請長其群，吾又不許，是以讎我。」 3.明代科舉分五經取士，每一經的首選人稱為「經魁」，五位經魁簡稱為「五魁」，後稱考試或比賽得到第一名為「奪魁」。 4.姓。如明代有魁倫。 [形] 高大強壯。如：「魁偉」、「魁岸」、「魁梧」。唐．柳宗元〈牛賦〉：「牛之為物，魁形巨首。」

Mainland

• Tân Hoa Tự Điển 魁〈名〉 (形声。从斗,鬼声。斗”,长柄酒勺。本义汤勺,调羹。长柄大头) 同本义 魁,羹抖也。--《说文》 授以魁柄。--《汉书·梅福传》 太子洗马荀子骥家中以龙铜魁作食歨鸣。--晋·郭璞《易洞林》 古星名。北斗七星的第一至第四星,一说为北斗第一星 平旦建者魁。--《汉书·天文志》 那北斗正斜倚在紫微垣的西边上面,杓在上,魁在下。--《老残游记》 又如魁星(即奎宿”,原为二十八宿之一◇被古人附会为主管文运之神); 魁杓(指北斗星); 魁冈(河魁星与天冈星的合称 魁kuí ⒈头目，首领他是～首。罪～祸首。～甲（状元）。 ⒉大，高大～梧。～伟。形～体壮。 ⒊勺子，调羹～、碗、瓶等。 ⒋ ①北斗七星中，成斗形的四颗星，也指第一颗星。 ②我国神话中指主宰文章兴衰的神。 魁kuǐ 1.藏。 2.盘结。参见"魁瘣"。 3.见"魁垒"﹑"魁祑子"。 4."魁2?"。 5.见"魁摧"。 魁kuài 1.孤独貌。参见"魁然"。

Eng

• CC-CEDICT chief, head, outstanding, exceptional, stalwart

other

• Nguồn khác Thông minh. Lanh lợi. Hoa khôi: Người con gái đẹp một vùng. 点花魁巧󰑼殳涅 Điểm hoa khôi khéo là một nét (Kh.Q.) Chỉ khéo vẽ một nét thành người con gái đẹp