鼎

dǐng đỉnh

Hán Việt: đỉnh · Pinyin: dǐng

Tổng quan

vạc nấu cổ có hai quai và ba hoặc bốn chân nồi (phương ngữ) bước vào một giai đoạn (văn cổ) bộ Khang Hy số 206 một trong 64 quẻ của Kinh Dịch

Pinyin
dǐng
Hán Việt
đỉnh
Chú âm
ㄉㄧㄣˇ
Unicode
U+9F0E
Bộ thủ
鼎
Số nét
12
Cấu trúc
surround-below
Thương Hiệt
BUVML

鼎力 · 鼎助 · 鼎城 · 鼎峙 · 鼎扃 · 鼎新 · 鼎族 · 鼎沸

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyindǐng
Hán Việtđỉnh
Quảng Đôngding2
Mân Namtiánn
Nhật BảnTEI
Hàn Quốc정
Chú âmㄉㄧㄣˇ
Hán ngữ Trung cổtengx
Baxter-Sagarttˤeŋʔ
Hán ngữ Thượng cổtˤeŋʔ
Phản thiết都挺切
Thanh mẫu端
Vận迥
Đẳng4

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Cái đỉnh. Đúc bằng loài kim, ba chân hai tai, lớn bé khác nhau, công dụng cũng khác. Vua Vũ [禹] nhà Hạ [夏] thu vàng trong chín châu lại, đúc làm chín cái đỉnh. Về đời Tam Đại [三代] (Hạ [夏], Thương [商], Chu [周]) cho là một vật rất trọng lưu truyền trong nước. Cho nên ai lấy được th…

Nôm

  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: đềnh Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1902

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [名]_x000D_ 1.古代用來烹煮食物的金屬器具。圓腹、三足兩耳，亦有四足的方鼎。盛行於商、周時代。《說文解字．鼎部》：「鼎，三足兩耳，和五味之寶器也。」漢．王充《論衡．譴告》：「釀酒於罌，烹肉於鼎，皆欲其氣味調得也。」_x000D_ 2.祭祀的禮器。《漢書．卷二五．郊祀志上》：「鼎宜視宗禰，臧於帝庭，以合明應。」_x000D_ 3.古代傳國的寶器。相傳夏禹鑄九鼎以為傳受帝位的重器。《禮記．祭統》：「夫鼎有銘，銘者，自名也。自名以稱揚其先祖之美，而明著之後世者也。」《漢書．卷二五．郊祀志上》：「禹收九牧之金，鑄九鼎，象九州。」_x000D_ 4.比喻…

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 鼎 (象形。甲骨文字形,上面的部分象鼎的左右耳及鼎腹,下面象鼎足。本义古代烹煮用的器物) 同本义 鼎,三足两耳,和五味之宝器也。--《说文》 又如鼎峙(比喻三方并峙,如鼎之三足);鼎铉(指鼎);鼎鼐(鼎、鼐均为古代炊具,用来调和五味。旧时用以比喻宰相治理国家) 比喻帝王 指宰相 喻 鼎 dǐng ①古代烹煮东西的器物。多用青铜或铁制成。圆形，三足两耳。也有方形四足的。 ②象鼎足那样三方对立抗衡～立。 ③大～力、～～有名。 ④正当；正在～盛。 【鼎沸】形容喧闹、混乱，像开锅的水那样人声～。 【鼎力】敬辞。大力（表示请求或感谢时用）～相助。 【鼎立】三方面势…

Eng

  • CC-CEDICT ancient cooking cauldron with two looped handles and three or four legs|pot (dialect)|to enter upon a period of (classical)|Kangxi radical 206|one of the 64 hexagrams of the Book of Changes

ja

  • JMdict three-legged bronze vessel (used in ancient China)

Nguồn gốc

surround-below

Khang Hy

 〔古文〕：鼑【唐韻】【集韻】【韻會】𠀤都挺切，音頂。【說文】鼎三足兩耳，和五味之寶器也。昔禹收九牧之金，鑄鼎荆山之下。【玉篇】鼎,所以熟食器也。【左傳·宣三年】昔夏之方有德也，遠方圖物，貢金九牧，鑄鼎象物，百物而爲之備，使民知神姦，故民入川澤山林，不逢不若，螭魅罔兩莫能逢之。【周禮·天官·膳夫】王日一舉鼎，十有二物，皆有俎。【鄭註】鼎有十二，牢鼎九，陪鼎三。 又【周易卦名】巽下離上之卦。 又【正韻】鼎，當也。 又方也。【前漢·賈誼傳】天子春秋鼎盛。 又鼎鼎，大舒也。【禮·檀弓】喪事鼎鼎爾，則小人。【疏】形體寬慢也。 又周鼎，星名。見【步天歌】。 又湖名。【史記·封禪書】黃帝鑄鼎於荆山，後世因名其處爲鼎湖。 又州名。宋朗州攺鼎州。 又城門名。【後漢·郡國志】雒陽東城曰鼎門。【註】九鼎所後入。 又維舟曰鼎。【揚子·方言】維之謂之鼎。 又官名。【前漢·東方朔傳】夏育爲鼎官。【註】鼎官，今殿前舉鼎者也。 又姓。未將鼎澧。 又人名。【西京雜記】鼎，匡衡小名也。又【前漢·匡衡傳註】張晏曰：匡衡少時字鼎，長乃易字稚圭，世所傳衡與貢禹書，上言衡狀報，下言匡鼎白，知是字也。【又】無說詩匡鼎來。【註】服虔曰：鼎，猶言當也，若言匡且來也。○按服虔註誤。 又【前漢·賈捐之傳】捐之復短石顯。楊興曰：顯鼎貴。【註】如淳曰：言方且欲貴矣。鼎音釘。師古曰：讀如字。 又叶他經切，音汀。【左思·吳都賦】精若耀星，聲若雷霆。名藏於山經，形鏤於夏鼎。 考證：〔【周禮·天官·膳夫】王旦舉。〕 謹按旦字乃日一二字之譌。謹照原文改爲王日一舉。

Thuyết Văn

三足㒳耳。和五味之寶器也。 象析木㠯炊。 貞省聲。 昔禹收九牧之金。鑄鼎荆山之下。入山林川澤者。 离魅蛧蜽莫能逢之。㠯協承天休。 易卦㢲木於下者爲鼎。 古文㠯貝爲鼎。籒文㠯鼎爲貝。 凡鼎之屬皆从鼎。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

三足㒳耳謂器形。非謂字形也。九家易曰。鼎三足以象三台也。易曰。鼎黃耳。和當作盉。許亦從俗通用。 巳下次第依韵會所據小徐本訂。者、判木也。反爲。一析爲二之形。炊鼎必用薪。故像之。唐張氏參誤會三足㒳耳爲字形。乃高析木之㒳旁爲耳。唐人皆作鼎。非也。唐氏玄度旣辨之矣。 大徐本無。無此三字則上體未說。此謂上體目者貞省聲也。或曰離爲目。㢲爲木。鼎卦上離下㢲。何不以此說字乎。曰言易卦之取象則可。若六書之會意。必使二字相合成文。如人言、止戈是。目與木不相合也。故釋下體爲象形。上體爲諧聲。古叚鼎爲丁。如賈誼傳春秋鼎盛、匡衡傳匡鼎來皆是。鼎之言當也。正也。都挺切。十一部。 此字依韵會補。 离俗用螭。依禸部則當作离。此用宣三年左傳王孫滿說。傳不言鑄鼎荆山之下。尙書古文疏證云。陜西同州朝邑縣西南三十二里有懷德城。漢縣也。漢志左馮翊褱德下曰。禹貢北條荆山在南。皇甫謐帝王世紀。禹鑄鼎於荆山。在馮翊懷德之南。山下有荆渠。酈氏水經注。懷德縣故城在渭水之北。沙苑之南。禹貢北條荆山在南。山下有荆渠。卽夏后鑄九鼎處也。 此引易證下體象析木之意。與㬜下引易證从日一例。 二貝字小徐皆作貞。郭忠恕佩觿云。古文以貞爲鼎。籒文以鼎爲則。亦誤。今正。京房說貞字鼎聲。此古文以貝爲鼎之證也。許說𠟭者、籒文之則員霣妘字。此籒文以鼎爲貝之證也。

【籀】 (trứu) Nghĩa:

Tự hình

  • Giáp cốt
  • Kim văn
  • Chữ lụa
  • Tiểu triện
  • Lệ thư
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 鼑 · 㫀 · 䁀 · 𣂨 · 𣂰 · 𣃊 · 𣃒 · 𥅀 · 𥇴 · 𪔂 · 鼑 · 𪔂