伐
phạt
Hán Việt: phạt · Pinyin: fā
Tổng quan
Đánh, đem binh đi đánh nước người gọi là {phạt}. Như
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | fā |
|---|---|
| Hán Việt | phạt |
| Quảng Đông | faat6 |
| Mân Nam | hua̍h |
| Nhật Bản | BATSU |
| Hàn Quốc | 벌 |
| Chú âm | ㄈㄚˊ |
| Hán ngữ Trung cổ | byat |
| Baxter-Sagart | m-pat |
| Hán ngữ Thượng cổ | m-pat |
| Phản thiết | 房越切 |
| Thanh mẫu | 奉 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Đánh, đem binh đi đánh nước người gọi là {phạt}. Như {chinh phạt} [征伐] đem quân đi đánh nơi xa. Nện. Như {phạt cổ} [伐鼓] đánh trống. Chặt. Như {phạt mộc} [伐木] chặt cây. Khoe công. Luận ngữ [論語] : {Mạnh Chi Phản bất phạt} [孟之反不伐] (Ung dã [雍也]) Ông Mạnh Chi Phản không khoe công. Ghi…
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.砍。如：「伐木」、「砍伐」。《左傳．僖公二十八年》：「遂伐其木，以益其兵。」 2.征討、攻打。《左傳．莊公十年》：「十年春，齊師伐我。公將戰，曹劌請見。」 3.自誇。《論語．公冶長》：「願無伐善，無施勞。」《淮南子．脩務》：「事成而身弗伐，功立而名弗有。」 4.割除。《聊齋志異．卷一．嬌娜》：「然症雖危，可治，但膚塊已凝，非伐皮削肉不可。」 [名] 1.功績、功勞。《左傳．莊公二十八年》：「則可以威民而懼戎，且旌君伐。」《資治通鑑．卷九七．晉紀十九．穆帝永和元年》：「今戎事方興，勛伐既多，官未可滅。」 2.媒人。《儒林外史》第六回：「周親家家…
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 伐〈动〉 (会意。从人,从戈。甲骨文字形,像用戈砍人的头。本义砍杀) 同本义 伐,击也。--《说文》 伐,杀也。--《广雅》 为酒醴,伐豚羔,舞长袖。--宋·苏辙《太白山祈雨词》 又如伐祭(砍头祭天);伐杀(杀戮) 砍伐 伐竹取道。--唐·柳宗元《至小丘西小石潭记》 坎坎伐檀兮。--《诗·魏风·伐檀》 斯亦伐根以求木茂。--唐·魏征《谏太宗十思疏》 伐薪烧炭南山中。 --白居易《卖炭翁》 又如伐取(砍伐取得);伐炭(伐木烧炭);伐薪(砍柴) 讨伐,进攻 伐 fá ⒈砍砍～。采～。～木。〈引〉敲打～鼓。 ⒉征讨，攻打讨～。兴兵而～。〈引〉声讨口诛笔～。 ⒊…
Eng
- CC-CEDICT to cut down|to fell|to dispatch an expedition against|to attack|to boast|Taiwan pr. [fa1]
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】【集韻】【類篇】【韻會】𠀤房越切，音罰。征伐。【詩·小雅】薄伐玁狁。【周禮·夏官】大司馬以九伐之灋正邦國。【左傳·莊二十九年】凡師有鐘鼓曰伐，無曰侵。 又【小爾雅】伐，美也。 又伐閱，與閥閱同。【史記·功臣侯表】古者人臣功有五等，明其功曰伐，積日曰閱。【左傳·莊二十八年】且旌君伐。【註】伐，功也。 又自稱其功曰伐。【老子·道德經】不自伐，故有功。 又斫木也。【詩·周南】伐其條枚。 又考擊鐘鼓也。【禮·郊特牲】孔子曰：二日伐鼓何居。 又攻殺擊刺也。【書·牧誓】不愆于四伐五伐六伐七伐，乃止齊焉。【註】少不下四五，多不過六七而齊，所以戒其貪殺也。 又兵器。【詩·秦風】蒙伐有苑。【註】蒙，雜文。伐，干也。亦作瞂。 又星名。【周禮·冬官考工記】熊旗六斿。以象伐也。【註】熊虎爲旗，師都之所建，伐屬白虎宿，與參連體而六星。 又與垡同。【周禮·冬官考工記】一耦之伐。【疏】畎上高土謂之伐。 又叶許竭切，音歇。【詩·商頌】韋顧旣伐。叶上截下桀。 又叶扶廢切，音吠。【徐幹·西征賦】奉明辟之渥德，與游軫而西伐。過京邑以釋駕，觀帝居之舊制。伐字从人从戈，戍字亦从人从戈。【留靑日札】人坐臥則爲戍守，人立行則爲征伐。 考證：〔【周禮·冬官考工記】一耦之伐。【疏】畝上高土謂之伐。〕 謹照原文畝上改畎上。
Thuyết Văn
擊也。 从人持戈。 一曰敗也。 亦斫也。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
詩勿翦勿伐傳、鉦人伐𡔷傳皆曰。伐、擊也。禮記郊特牲。二日伐𡔷何居。鄭曰。伐猶擊也。尙書。不愆于四伐五伐。鄭曰。一擊一刺曰伐。詩是伐是肆箋云。伐謂擊刺之。按此伐之本義也。引伸之乃爲征伐。周禮九伐注云。諸侯之於國。如樹木之有根。是以言伐云 戈爲句兵。亦曰𣪠兵。左傳擊之以戈是也。戍者、守也。故从人在戈下。入戈部。伐者、外擊也。故从人杖戈。入人部。房越切。十五部。 此謂引伸之義。伐敗㬪韵。左傳。凡師有鐘𡔷曰伐。穀梁傳。斬樹木、壞宫室曰伐。攴部曰。敗者、毀也。公羊傳曰。春秋伐者爲客。伐者爲主。何云。伐人者爲客。讀伐、長言之。見伐者爲主。讀伐短言之。皆齊人語也。按今人讀房越切。此短言也。劉昌宗周禮大司馬、大行人、輈人皆房廢切。此長言也。劉係北音。周、沈約韵書皆用南音。去入多強爲分別。而不合於古矣。伐人者有功。故左傳諸侯言時記功。大夫稱伐。史記明其等曰伐。積日曰閱。又引伸之自功曰伐。 大徐無此三字爲長。
【伐】 (phạt) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Hội ý — Kết hợp: 人持戈 (nhân trì qua) Phiên thiết: Phòng việt thiết Thượng tự: 房 (phòng) | Hạ tự: 越 (việt) Trung cổ thanh mẫu: 奉母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 'ph' + vận mẫu 'at' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → nặng Suy luận: phạt (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: kích (Đánh. Như {kích cổ} ) vậy Một thuyết khác: 敗也
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Cổ văn
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 牫 · 牫