命
mệnh
Hán Việt: mệnh · Pinyin: mìng
Tổng quan
sinh mệnh số phận mệnh lệnh hoặc chỉ huy đặt tên, danh hiệu, v.v
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | mìng |
|---|---|
| Hán Việt | mệnh |
| Quảng Đông | meng6 |
| Mân Nam | bīng |
| Nhật Bản | INOCHI |
| Hàn Quốc | 명 |
| Chú âm | ㄇㄧㄣˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | miengh |
| Baxter-Sagart | m-riŋ-s |
| Hán ngữ Thượng cổ | m-riŋ-s |
| Phản thiết | 武諫反 |
| Thanh mẫu | 明 |
| Vận | 映 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Sai khiến. Truyền mệnh. Truyền bảo sự lớn gọi là {mệnh} [命], truyền bảo sự nhỏ gọi là {lệnh} [令]. Lời của chức Tổng thống tuyên cáo cho quốc dân biết gọi là {mệnh lệnh} [命令]. Lời vua ban thưởng tước lộc gì gọi là {cáo mệnh} [告命]. Mệnh trời. Phàm những sự cùng, thông, được, hỏng,…
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm mạng mạng người [Eng: human life]
- Bảng Tra Chữ Nôm mình ta với mình [Eng: you and me]
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: mình Xuất hiện 122 lần trong Truyện Kiều 1871
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: mình Xuất hiện 119 lần trong Truyện Kiều 1902
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.差遣、下命令。如：「命人送信」。唐．柳宗元〈始得西山宴游記〉：「遂命僕人過湘江，緣染溪。」 2.取定。如：「命名」、「命題」。 3.以為。如：「自命不凡」。 [名] 1.生物生存的機能。如：「生命」、「性命」。《文選．李密．陳情表》：「人命危淺，朝不慮夕。」 2.先天注定的窮通得失本分，不是後天所能改變的。《論語．顏淵》：「死生有命，富貴在天。」漢．王充《論衡．命義》：「操行善惡者，性也；禍福吉凶者，命也。」 3.上級對下級的指示。如：「遵命」、「奉命」。《左傳．成公十三年》：「寡人帥以聽命，唯好是求。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 命 (会意。从口从令。表示用口发布命令。本义指派;发号) 同本义 命,使也。--《说文》。朱骏声按在事为令,在言为命,散文则通,对文则别。令当训使也,命当训发号也。” 出君下臣名曰命。--汉·蔡邕《独断》 语下命者,制令也。--《贾子·礼容》 凡尊者之言曰命。--《文选·闲居赋序》注 维君子命。--《诗·大雅·卷阿》 某固辞不得命。--《仪礼·燕礼》 命田舍东郊。--《吕氏春秋·孟春纪》。注命,令也。” 命夸娥氏二子负二山。--《列子·汤问》 令将军诚能命猛将统兵数万。--《资治通鉴·赤壁之 命mìng ⒈生命，生物的生活能力活～。救～。短～而亡。 ⒉上…
Eng
- CC-CEDICT life|fate|order or command|to assign a name, title etc
ja
- JMdict life|life force|lifetime|lifespan|most important thing
- JMdict order|command|decree|life|destiny
Nguồn gốc
surround-upper-right
Khang Hy
【唐韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤眉病切，鳴去聲。【説文】使也。【書·堯典】乃命羲和。 又【玉篇】敎令也。【書·大禹謨】文命敷于四海。【傳】言其外布文德敎命。【說命】王言惟作命。【易·泰卦】自邑告命。【增韻】大曰命，小曰令。上出爲命，下稟爲令。 又【爾雅·釋詁】命，告也。 又【易·乾卦】各正性命。【疏】命者，人所稟受。【說卦】窮理盡性，以至于命。【註】命者，生之極。【左傳·成十三年】民受天地之中以生，所謂命也，是以有動作禮義威儀之則，以定命也。【疏】命雖受之天地，短長有本，順理則壽考，逆理則夭折，是以有動作禮義威儀之法則，以定此命，言有法，則命之長短得定，無法，則夭折無恆也。 又【詩·周頌】維天之命，於穆不已。【箋】命，猶道也。 又【詩·周頌】夙夜基命宥密。【傳】命，信也。【疏】信順天命。 又【周禮·春官·大祝】作六辭，以通上下親疏遠近。一曰祠，二曰命。【論語】爲命裨諶草創之。【疏】命，謂政令盟會之辭也。 又【周禮春官大宗伯】典命。【註】命，謂遷秩羣臣之書。 又星名。【周禮·春官·大宗伯】司命。【註】文昌第四星。 又【周語】襄王賜晉惠公命。【註】命，瑞命。諸侯卽位，天子賜之命圭，以爲瑞節。 又【周語】襄王賜。晉文公命。【註】命，命服也。諸侯七命，冕服七章。 又【前漢·張耳傳】嘗亡命遊外黃。【註】師古曰：命者，名也。脫名籍而逃亡。 又【前漢·李陵傳】射命中。【註】師古曰：所指名處，卽中之也。 又【廣韻】計也。 又【廣韻】召也。 又叶眉辛切，音珉。【詩·鄘風】乃如之人也，懷昏姻也，大無信也，不知命也。又【大雅】保右命之，自天申之。○按《朱子》皆叶彌幷反，幷在庚韻，難與眞韻相叶，疑應作彌賔反。 又叶漭去聲。【郭璞·山海經·不死國贊】有人爰處，員丘之上，赤泉駐年，神木養命。 又【禮·大學】舉而不能先命也。【註】命讀爲慢，聲之誤也。【釋文】命音慢，武諫反。 考證：〔【論語】爲命裨諶草創之。【註】命，謂政令盟會之辭也。〕 謹照原文註改疏。
Thuyết Văn
使也。从口令。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
令者、發號也。君事也。非君而口使之。是亦令也。故曰命者、天之令也。眉病切。古音在十二部。令亦聲。
【命】(mệnh) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 口令 (khẩu + lệnh) | Thanh phù (聲符): 部。令亦 (bộ) Phiên thiết: 眉病切 → mi + bệnh Nghĩa: 使 vậy。 từ khẩu (miệng)令。
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 㑒 · 𠇭 · 𠇮 · 𠋒 · 𫝇