庸
dong
Hán Việt: dong · Pinyin: yōng
Tổng quan
dông [Eng: usual, common, ordinary, mediocre]
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | yōng |
|---|---|
| Hán Việt | dong |
| Quảng Đông | jung4 |
| Mân Nam | iông |
| Nhật Bản | YOU |
| Hàn Quốc | 용 |
| Chú âm | ㄛˉ ㄋ |
| Hán ngữ Trung cổ | jyung |
| Baxter-Sagart | loŋ |
| Hán ngữ Thượng cổ | loŋ |
| Phản thiết | 于方切 |
| Thanh mẫu | 云 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Dùng. Như {đăng dong} [登庸] cất lên ngôi mà dùng. Có khi dùng làm tiếng trợ ngữ. Như {vô dong như thử} [無庸如此] không cần dùng như thế. Thường. Như {dong ngôn} [庸言] lời nói thường, {dong hành} [庸行] sự làm thường. Công. Như {thù dong} [酬庸] đền công. Ngu hèn. Như {dong nhân} [庸人] ngườ…
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.需要。如：「無庸置疑」。《禮記．內則》：「子婦未孝未敬，勿庸疾怨。」《老殘遊記》第七回：「我無庸去，只是教閣下想個至良極美的法則。」 2.任用、使用。唐．韓愈〈進學解〉：「占小善者率以錄，名一藝者無不庸。」 3.酬謝。如：「酬庸」。《孟子．盡心上》：「殺之而不怨，利之而不庸。」 [形] 1.平常的、普通的。如：「平庸」。《易經．乾卦．九二》：「庸言之信，庸行之謹。」《韓非子．五蠹》：「布帛尋常，庸人不釋。」 2.愚笨、拙劣的。如：「庸醫」。 [名] 1.功勞。《國語．晉語七》：「無功庸者，不敢居高位。」南朝宋．劉義慶《世說新語．方正》：「郭淮…
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 庸 (会意。小篆字形。从用,从庚。庚更”同音,表更换。先做某事,然后更换做别的事。本义用;需要) 同本义 庸,用也。--《说文》 畴咨若时登庸。--《书·尧典》 我生之初,尚无庸。--《诗·王风·兔爰》 齐子庸止。--《诗·齐风·南山》 靖潜庸回。--《左传·文公十八年》 庸動长老。--《国语·周语中》 请始无庸战。--《国语·越语上》 常与否定副词无”、勿”、弗”连用 无稽之言勿听,弗询之谋勿庸。--《书·大禹谟》 我无庸去,只是教阁下个至良极美的法则。--《礼记》 又如无庸讳言; 庸yōng ⒈常，平常的～行之谨。～言之信。 ⒉平凡，不高明的平～。～…
Eng
- CC-CEDICT ordinary|to use
ja
- JMdict tax paid to avoid forced labor (ritsuryō period)|tax in kind|mediocrity
Nguồn gốc
surround-upper-left
Khang Hy
〔古文〕：𠆌【唐韻】【廣韻】余封切【集韻】【類篇】【韻會】餘封切，𠀤音容。【說文】庸，用也。【書·堯典】疇咨若時登庸。【傳】將登用之。【莊子·齊物論】爲是不用而寓諸庸。庸也者，用也。用也者，通也。 又【爾雅·釋詁】常也。【易·乾卦】庸言之信，庸行之謹。【書·臯陶謨】自我五禮有庸哉。【傳】用我五等之禮接之，使有常。 又【玉篇】功也。【書·舜典】有能奮庸熙帝之載，使宅百揆。【傳】庸，功也。【晉語】無功庸者，不敢居高位。【註】國功曰功，民功曰庸。【周禮·天官·大宰】以八統詔王馭萬民，五曰保庸。【註】安有功者。又【地官·大司徒】以庸制祿，則民興功。 又【爾雅·釋詁】勞也。【疏】謂勞苦。又【釋訓】庸庸，勞也。【疏】有功庸者皆勞也。【詩·王風】我生之初尚無庸。【箋】庸，勞也。 又【廣韻】和也。【禮·中庸疏】以其記中和之爲用也。 又【集韻】愚也。【史記·周勃傳】才能不過凡庸。 又豈也。【左傳·莊十四年】庸非貳乎。【前漢·文帝紀賜尉佗書】雖王之國，庸獨利乎。 又租庸賦法。【唐書·食貨志】用民之力，歲二十日，閏加二日，不役者日爲絹三尺，謂之庸。 又水庸。【禮·郊特牲】祭坊與水庸事也。【註】水庸，溝也。【疏】坊者所以畜水，亦以鄣水。庸者所以受水，亦以泄水。 又國名。【左傳·文十六年】楚滅庸。【註】庸，今上庸縣，屬楚之小國。 又庸浦，地名。【左傳·襄十三年】戰于庸浦。 又姓。【姓譜】庸國子孫，以姓爲氏。【前漢·儒林傳】膠東庸生。 又與鄘通。【前漢·地理志】遷邶庸之民於𨿅邑，故邶庸衞三國之詩，相與同風。○按《毛詩》作鄘。 又與墉通。【詩·大雅】因是謝人，以作爾庸。【註】庸，城也。【禮·王制】附于諸侯曰附庸。【註】附庸，小城也。 又與傭通。【前漢·欒布傳】窮困賣庸於齊。【註】師古曰：謂庸作受顧也。【司馬相如傳】與庸保雜作。【註】師古曰庸即謂賃作者保謂庸之可信任者也。 又與鏞通。【詩·商頌】庸鼓有斁。【傳】大鐘曰庸。 又叶于方切，音央。【𨻰琳·車渠椀賦】廉而不劌，婉而成章。德兼聖哲，行應中庸。 考證：〔又與鄘通。【前漢·地理志】遷邶鄘之名於𨿅邑，故邶鄘衞三國之詩，相與同風。〕 謹照原文兩鄘字𠀤改庸。名改民。〔【前漢·欒布傳】窮困賣庸與齊。〕 謹照原文與改於。
Thuyết Văn
用也。 从用庚。 庚、更事也。 易曰。先庚三日。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
㬪韵。 會意。余封切。九部。 庚更同音。說從庚之意。 巽九五爻辭。先庚三日者、先事而圖更也。引以證用庚爲庸。與寷引易同意。說見艸部䕻下。
【庸】 (dong ⟨dung⟩) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Hội ý — Kết hợp: 用庚 (dụng canh) Phiên thiết: Dư phong thiết Thượng tự: 余 (dư) | Hạ tự: 封 (phong) Trung cổ thanh mẫu: 常母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 'th' + vận mẫu 'ông' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → huyền Suy luận: thồng (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: dụng (Công dùng) vậy
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 㐯 · 𠆌 · 𠭻 · 𦤘 · 𧆿 · 㐯 · 𠆌