徒

Nghĩa

Việt

• Thiều Chửu Đi bộ. Lính bộ binh cũng gọi là đồ. Như công đồ tam vạn [公徒三萬] bộ binh nhà vua tam vạn. Xe của vua đi cũng gọi là đồ. Như đồ ngự bất kinh [徒御不驚] xe vua chẳng sợ. Lũ. Như thực phồn hữu đồ [實繁有徒] thực có lũ đông. Đời xưa có quan tư đồ [司徒] chủ về việc coi các dân chúng. Học trò. Như phi ngô đồ dã [非吾徒也] không phải là học trò của ta vậy. Tục gọi học trò là đồ đệ [徒弟], đồng đảng là đồ đảng [徒黨] đều do nghĩa ấy. Không, Đồ thủ [徒手] tay không. Những. Như đồ thiện bất túc dĩ vi chính [徒善不足以為政] những thiện không đủ làm chính trị. Lại là tiếng trợ ngữ. Như đồ tự khổ nhĩ [徒自苦耳] những chỉ tự làm khổ thôi…

Nôm

• Nguyễn Trãi Quốc Âm Từ Điển dò 徒 đgt. lần thử đường đi. “dò lòng sông: vadum fluminis experiri” [Taberd 1838: 110]. Dò trúc xông qua làn suối, tìm mai theo đạp bóng trăng. (Tự thán 77.3)
• Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) đồ thầy đồ [Eng: disciple, follower; go on foot]
• Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] thấy cơm ụa oẹ bữa ăn không nhiều
• Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] cát cánh ngũ vị cùng trò hạnh nhân
• Bảng Tra Chữ Nôm trò học trò [Eng: pupil]
• Bảng Tra Chữ Nôm đò giả đò [Eng: to pretend]
• Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: trò Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1871
• Lục Vân Tiên Âm Nôm: trò Xuất hiện 4 lần trong Lục Vân Tiên

Taiwan

• MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 步行。《說文解字．辵部》：「徒，步行也。」《易經．賁卦．初九》：「賁其趾，舍車而徒。」 [名] 1.步卒、兵卒。《詩經．魯頌．閟宮》：「公徒三萬。」《左傳．隱公四年》：「諸侯之師，敗鄭徒兵，取其禾而還。」 2.人，多指壞人。如：「暴徒」、「匪徒」、「不法之徒」。 3.服膺、信仰某一宗教或學說的人。如：「信徒」、「教徒」、「基督徒」、「佛教徒」。 4.門人、弟子。如：「學徒」、「門徒」、「徒弟」。《論語．先進》：「非吾徒也。小子鳴鼓而攻之，可也。」 5.一種拘禁犯人，強服勞役的刑罰。如：「無期徒刑」、「他被判有期徒刑二年，得併科罰金。」 [形] 空的，不憑藉什麼的。如：「徒手搏虎」、「徒手體操」。 [副] 1.但、僅。如：「徒增煩惱」。《孟子．公孫丑上》：「非徒無益，而又害之。」漢．曹操〈讓縣自明本志令〉：「孤非徒對諸君說此也，常以語妻妾，皆令深知此意。」 2.白白的、平白。如：「徒然」、「徒勞無功」、「徒託空言」。漢．無名氏〈長歌行〉：「少小不努力，老大徒傷悲。」 3.卻、竟然。《莊子．天地》：「吾聞之夫子，事求可，功求成，用力少，見功多者，聖人之道。今徒不然。」《荀子．子道》：「吾以夫子為無所不知，夫子徒有所不知。」

Mainland

• Tân Hoa Tự Điển 徒〈动〉 (形声。从辵,土声。本义步行) 同本义 徒,步行也。--《说文》 我徒我御。--《诗·小雅·黍苗》 君子耆老不徒行。--《礼记·王制》 徒递来告。--《国语·吴语》 无徒骥于锱坛之宫。--《庄子·徐无鬼》 败其徒兵于洧上。--《左传·襄公元年》 以吾从大夫之后,不可徒行也。--《论语·先进》 贲其趾,舍车而徒。--《易·贲》 自京师徒步入华山为黄冠。--顾炎武《复庵记》 又如徒徙(无舟船乘载而徒步过水); 徒跣(赤足步行); 徒践(赤足步行); 徒杠(供徒步行走的小桥); 徒负(徒步负荷); 徒行(步行; 徒tú ⒈步行～行。～步。〈引〉步兵帥～以往（帅率领）。 ⒉空，白白地～手。～劳。马齿～增。 ⒊只，仅仅～托空言。家～四壁。 ⒋跟师傅学习的人学～。尊师爱～。 ⒌同一派系或信仰同一宗教的人～党。信～。教～。 ⒍人（多指坏人）聚～。赌～。暴～。 ⒎刑罚无期～刑。有期～刑。

Eng

• CC-CEDICT surname Tu
• CC-CEDICT (bound form) disciple; apprentice; believer; (derog.) wrongdoer (as in 騙徒, 骗徒[pian4 tu2] swindler or 叛徒[pan4 tu2] traitor etc), (bound form) on foot, (bound form) bare; empty, (bound form) to no avail; in vain, (bound form) merely; just; only, (bound form) prison sentence
• JMdict party
• JMdict set
• JMdict gang
• JMdict company
• JMdict person
• JMdict vain
• JMdict futile
• JMdict transient
• JMdict frivolous
• JMdict imprisonment (for 1-3 years; third most severe of the five ritsuryō punishments)

ja

• JMdict 徒（と）