悔
hối
Hán Việt: hối · Pinyin: huǐ
Tổng quan
(dạng kết hợp) hối hận ăn năn
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | huǐ |
|---|---|
| Hán Việt | hối |
| Quảng Đông | fui2 |
| Mân Nam | hué |
| Nhật Bản | KAI |
| Hàn Quốc | 회 |
| Chú âm | ㄏㄨㄟˇ |
| Hán ngữ Trung cổ | huaih |
| Baxter-Sagart | m̥ˤəʔ |
| Hán ngữ Thượng cổ | m̥ˤəʔ |
| Phản thiết | 許里切 |
| Thanh mẫu | 曉 |
| Vận | 隊 |
| Đẳng | 1 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Hối hận, biết lỗi mà nghĩ cách đổi gọi là {hối}. Vương An Thạch [王安石] : {Dư diệc hối kì tùy chi, nhi bất đắc cực hồ du chi lạc dã} [予亦悔其隨之, 而不得極乎遊之樂也] (Du Bao Thiền Sơn kí [遊褒禪山記]) Tôi cũng ân hận rằng đã theo họ, không được thỏa hết cái thú vui du lãm. Phàm sự gì đã ấn định rồi…
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm húi lúi húi [Eng: to busy oneself doing something in the kitchen]
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.事後追恨。如：「悔恨」、「悔不當初」。唐．李頻〈春閨怨〉詩：「自怨愁容常照鏡，悔教征戍覓封侯。」宋．柳永〈蝶戀花．獨倚危樓風細細〉詞：「衣帶漸寬終不悔，為伊消得人憔悴。」 2.改過。如：「悔過」、「悔改」。《後漢書．卷二五．魯恭傳》：「亭長乃慚悔，還牛，詣獄受罪。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 悔 (形声。从心,每声。本义悔恨,懊悔) 同本义 悔,恨也。--《说文》 宜无悔怒。--《诗·大雅·云汉》 此讲之悔也。--《战国策·秦策》 悔不杀汤于夏台。--《淮南子·泛论》 虽九死其犹未悔。--《楚辞·离骚》 怀王悔,追张仪,不及。--《史记·屈原列传》 天其以礼悔祸于许。--《左传·隐公十一年》 可悔故也。--宋·王安石《答司马谏议书》 悔其随之。--宋·王安石《游褒禅山记》 己为有悔。 可以无悔矣。 又如悔亲(因反悔而废弃婚约);悔谢(悔过请罪);悔心革命(痛改前非);悔悟心行(反省 悔huǐ ⒈做错事后埋怨、懊恼或怨恨后～。懊～。～之无及。…
Eng
- CC-CEDICT (bound form) to regret; to repent
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
〔古文〕：𠧩【唐韻】荒內切【集韻】【韻會】呼內切【正韻】呼對切，𠀤音誨。【說文】悔，恨也。【玉篇】攺也，恨也。 又【廣韻】【正韻】呼罪切【集韻】虎猥切，𠀤音賄。悔吝也。【正字通】凡言人有悔吝，此悔字讀上聲。凡言人能改悔，此悔字讀去聲。今人混讀者，非。 又叶許里切，音喜。【詩·大雅】比于文王，其德靡悔。旣受帝祉，施于孫子。又叶火五切，音虎。【陸機·凌霄賦】判烟雲之騰躍，半天步而無旅。詠凌霄之飄飄，永終焉而弗悔。 又叶許旣切，音戲。【班固·奕旨】淨泊自守似道意，隱居放言遠咎悔。
Thuyết Văn
悔𢚉也。 从心。每聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
按悔乃複舉字之未刪者。韵會無。當从之。悔者、自恨之意。 荒内切。古音在一部。
【悔】(hối) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 心 (tâm) | Thanh phù (聲符): 每 (hỏi) Phiên thiết: 荒内切 → hoang + nội Nghĩa: 悔𢚉 vậy。 từ tâm (tim/lòng)。每 thanh。
Tự hình
- Kim văn
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𠧩 · 𢙽