相

xiāngtươngNôm tương

Hán Việt: tương · Pinyin: xiāng · Nôm: tương

Tổng quan

Cùng. Như bỉ thử tương ái [彼此相愛] đây đấy cùng yêu nhau

Pinyin
xiāng
Hán Việt
tương
Âm Nôm
tương
Chú âm
ㄒㄧㄢˉ
Unicode
U+76F8
Bộ thủ
目
Số nét
9
Cấu trúc
left-right
Thương Hiệt
DBU

相与 · 相中 · 相乘 · 相书 · 相争 · 相互 · 相交 · 相亲

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinxiāng
Hán Việttương
Âm Nômrương
Quảng Đôngsoeng1
Mân Namsann
Nhật BảnAI
Hàn Quốc상
Chú âmㄒㄧㄢˉ
Hán ngữ Trung cổsiang
Baxter-Sagart[s]aŋ
Hán ngữ Thượng cổ[s]aŋ
Phản thiết思必切
Thanh mẫu心
Vận陽
Đẳng3

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Cùng. Như bỉ thử tương ái [彼此相愛] đây đấy cùng yêu nhau. Hình chất. Tương dương [相羊] bồi hồi. Khuất Nguyên [屈原]：Chiết Nhược Mộc dĩ phất nhật hề, liêu tiêu diêu dĩ tương dương [折若木以拂日兮, 聊逍遙以相羊] (Li Tao [離騷]) Bẻ cành Nhược Mộc để che mặt trời hề, hãy tiêu dao mà bồi hồi. Một âm là tướng. Coi. Như tướng cơ hành sự [相機行事] coi cơ mà làm việc. Giúp. Như tướng phu giáo tử [相夫教子] giúp chồng dạy con. Tướng mạo. Cách xem hình mạo người mà biết hay dở gọi là tướng thuật [相術]. Quan tướng, chức quan đầu cả trăm quan. Người giúp lễ, ngày xưa tiếp khách cử một người giúp lễ gọi là tướng. Kén chọn. Như tướng…

Nôm

  • Giản Dị Hán Nôm rương cái rương [Eng: trunk]
  • Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) tương tương thân tương ái [Eng: to be closely related to one another and feel mutual affection]
  • Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] xích bạch hạ lỵ đi đường tương liên
  • Bảng Tra Chữ Nôm tướng xem tướng [Eng: to practise physiognomy]
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: rương Xuất hiện 14 lần trong Truyện Kiều 1871
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: rương Xuất hiện 17 lần trong Truyện Kiều 1902
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: tương Xuất hiện 9 lần trong Truyện Kiều bản 1866
  • Lục Vân Tiên Âm Nôm: rương Xuất hiện 9 lần trong Lục Vân Tiên

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [副] 1.交互，指兩方面都進行的。如：「互相」、「守望相助」、「兩地相思」、「相得益彰」。《莊子．大宗師》：「四人相視而笑，莫逆於心，遂相與為友。」唐．崔護〈題都城南莊〉詩：「去年今日此門中，人面桃花相映紅。」 2.彼此，強調雙方比較後的差異。如：「相異」、「相像」、「旗鼓相當」。《三國演義》第五七回：「某之所學，與公瑾大不相同。」 [助] 由交互的意義演變為單方面的意義，表示動作是由一方對另一方進行。如：「有事相煩」、「實不相瞞」。《三國志．卷五四．吳書．魯肅傳》：「孤持鞍下馬相迎，足以顯卿未？」 [名] 姓。如明代有相世芳。

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 相 交互; 互相 故曰教学相长也。--《礼记·学记》 民至老死不相往来。--《老子·小国寡民》 生当复来归,死当长相思。--汉·苏武《留别妻》 当国者相见。--宋·文天祥《 后序》 与北骑相出没。 袁人相聚。--明·高启《书博鸡者事》 父子相保。--《淮南子·人间训》 鸡犬相闻。--晋·陶渊明《桃花源记》 更相庆。--《世说新语·自新》 里人相庆 青山相对。--唐·李白《望天门山》 水石相搏。--宋· 苏轼《石钟山记》 两相思,两不知。--南朝宋·鲍照《代春日行》 又如相 相xiāng ⒈交互，互往来～关。～逢。～亲。～爱。互～关心。～反～成。 ⒉〈表〉一方对另一方的行动～助。～信。～劝。～依为命。 ⒊看～中。左～右看。 ⒋ ⒌ ①没有遇到。 ②违抗，不一致行为～左。 ⒍ ①互相对立，一方对另一方拔刀～对。 ②比较的～对稳定。 ③依靠一定条件而存在，随着一定条件而变化的，跟"绝对"呼应～对之中有绝对。 ⒎ ①两方面差不多技艺～当。 ②合适，适宜正～当。用词～当。 ③〈表〉一定程度～当恭敬。～当不错。 ⒏ ⒐ 相xiàng ⒈容貌形～。怪～。高兴～。狼狈～。 ⒉察看，仔细看～马。～机行事。 ⒊辅助，也指辅助人，〈古〉特指高级官员辅～。丞～。首～。 ⒋ ⒌指具有相同成分和相同理化性质的均匀物质。各相之间可有明显的分界。如水蒸气是一个～; 水、冰是两个～; 水、冰、水蒸气是三个～。…

Eng

  • CC-CEDICT surname Xiang
  • CC-CEDICT each other, one another, mutually, fret on the neck of a pipa 琵琶[pi2 pa5] (a fret on the soundboard is called a 品[pin3])
  • CC-CEDICT appearance, portrait, picture, government minister, (physics) phase, (literary) to appraise (esp. by scrutinizing physical features), to read sb's fortune (by physiognomy, palmistry etc)
  • JMdict together
  • JMdict mutually
  • JMdict fellow
  • JMdict aspect
  • JMdict appearance
  • JMdict look
  • JMdict physiognomy (as an indication of one's fortune)
  • JMdict minister (of a government department)

ja

  • JMdict 相（あい）
  • JMdict 相（そう）

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

【唐韻】【正韻】息良切【集韻】【韻會】思將切，𠀤音襄。【說文】省視也。 又【廣韻】共也。【正韻】交相也。【易·咸卦】二氣感應以相與。【公羊傳·桓三年】胥命者何，相命也。【註】胥，相也。相與胥音別義通。 又質也。【詩·大雅】追琢其章，金玉其相。 又相思，木名。【左思·吳都賦】相思之樹。【註】大樹也。東冶有之。 又【唐韻】【正韻】𠀤息亮切，襄去聲。【爾雅·釋詁】視也。【左傳·隱十一年】相時而動。 又【集韻】助也。【易·泰卦】輔相天地之宜。【書·立政】用勱相我國家。 又【爾雅·釋詁】導也。又勴也。【註】謂贊勉。【疏】鄉飲酒云：相者，一人敎導，卽贊勉也。 又【增韻】𢷤也。【周禮·春官·大宗伯】朝觀會同，則爲上相。【註】相，詔王禮也。出接賔曰𢷤，入詔禮曰相。相者，五人卿爲上𢷤。 又【廣韻】扶也。【禮·禮器】樂有相步。【註】扶工也。 又【小爾雅】治也。【左傳·昭九年】𨻰水屬也，火水妃也，而楚所相也。【註】楚之先祝融，主治火事。 又選擇也。【周禮·春官·簭人】上春相簭。【註】謂更選擇其蓍也。 又送杵聲。【禮·曲禮】鄰有喪，舂不相。【註】相者，聲以相助，歌以助舂，猶引重者呼邪許也。 又相術。【左傳·文元年】內史叔服能相人。 又月名。【爾雅·釋天】七月爲相。 又官名。【呂覽】相者，百官之長也。【古三墳】伏犧氏上相共工，下相皇桓。【前漢·百官公卿表】相國，丞相，皆秦官。 又計相。【史記·張丞相傳】張蒼遷爲計相。【註】專主計籍。 又內相。【唐書·陸贄傳】贄爲翰林時，號內相。 又家相。【禮·曲禮】士不名家相。【註】主知家務者。 又【周禮·春官】有馮相氏。【夏官】有方相氏。 又樂器。【禮·樂記】治亂以相。【註】相卽拊也。亦以節樂，以韋爲表，裝之以穅。穅，一名相，因以名焉。 又星名。【石申星經】相星在北極斗南。 又江神，名奇相。見【博雅】。 又太史𠋫部有相風竿。【傅休奕相風賦】表以靈鳥，鎭以金虎。以𠋫祥風，以占吉凶。【古今注】作伺風鳥，夏禹所作也。 又藥名。【本草綱目】𤰞相，麻黃別名。相鳥，馬蘭別名。 又地名。【商書序】河稟甲居相。【註】在河北。令魏郡有相縣。 又州名。後魏置相州，唐曰鄴都。 又姓。【後漢·南蠻傳】武落鐘離山出四姓，一曰相氏。【後秦】相雲。【北齊】相願。又相里，務相，空相，熊相，倚相，京相，沂相，俱複姓。 又【字彙補】音禳。【禮·祭法】相近於坎壇，祭寒暑也。【註】相近當爲禳祈，王肅又作祖迎。 又叶思必切，音悉。【杜甫·漫興絕句】恰似春風相欺得，夜來吹折數枝花。【陸游詩話】白樂天用相字，多作思必切，如爲問長安月，如何不相離是也。此詩相欺，亦當讀入聲。【說文】易緯文曰：地可觀者，莫可觀於木，故从目从木。【正字通】相，俗作𥄢，轉注。相，思將切…

Thuyết Văn

省視也。 从目木。 易曰。地可觀者。莫可觀於木。 詩曰。相鼠有皮。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

釋詁、毛傳皆云相視也。此別之云省視。謂察視也。 會意。息良切。十部。按目接物曰相。故凡彼此交接皆曰相。其交接而扶助者、則爲相瞽之相。古無平去之別也。旱麓、桑柔毛傳云。相、質也。質謂物之質與物相接者也。此亦引伸之義。 此引易說从目木之意也。目所視多矣。而从木者、地上可觀者莫如木也。五行志曰。說曰。木、東方也。於易、地上之木爲觀。顏云。坤下巽上、觀。巽爲木。故云地上之木。許葢引易觀卦說也。此引經說字形之例。 庸風文。

【相】 (tương ⟨tướng⟩) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Hội ý — Kết hợp: 目木 (mục mộc) Phiên thiết: Tức lương thiết Thượng tự: 息 (tức) , Hạ tự: 良 (lương) Trung cổ thanh mẫu: 心母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 't' + vận mẫu 'ương' Suy luận: tương (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: tỉnh (Coi xét. Thiên tử đi) thị (Nhìn kĩ) vậy

Tự hình

  • Giáp cốt
  • Kim văn
  • Chữ lụa
  • Tiểu triện
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 𢪷 · 𥄢