粲
xán
Hán Việt: xán · Pinyin: càn
Tổng quan
sán sán nhiên (tươi sáng) [Eng: bright, brilliant]
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | càn |
|---|---|
| Hán Việt | xán |
| Quảng Đông | caan3 |
| Nhật Bản | II |
| Hàn Quốc | 찬 |
| Chú âm | ㄘㄢˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | chanh |
| Baxter-Sagart | [tsʰ]ˤar-s |
| Hán ngữ Thượng cổ | [tsʰ]ˤar-s |
| Phản thiết | 蒼案切 |
| Thanh mẫu | 清 |
| Vận | 翰 |
| Đẳng | 1 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Thứ gạo giã kỹ, gạo trắng tinh. Hình phép nhà Hán có thứ gọi là {quỷ tân} [鬼薪] và {bạch xán} [白粲]. {Quỷ tân} là phải đi kiếm củi để cấp cho nhà tôn miếu. {Bạch xán} là bắt ngồi chọn lấy hạt gạo trắng gạo lành, cũng như hình phạt khổ sai bây giờ. Tươi, rực rỡ, đẹp. Cười nhởn, phì…
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.精米。《說文解字．米部》「粲」字．清．段玉裁．注：「稻米九斗而舂為八斗，……則曰粲。……稻米至於粲，皆精之至矣。」 2.笑。清．徐珂《清稗類鈔．譏諷類．官金二十字之別解》：「今之弄筆，意在一粲。」 [形] 1.鮮明華美的樣子。《詩經．唐風．葛生》：「角枕粲兮，錦衾爛兮。」《文選．曹植．贈徐幹詩》：「圓景光未滿，眾星粲以繁。」 2.明白、清楚。《漢書．卷八．宣帝紀》：「骨肉之親粲而不殊。」唐．顏師古．注：「粲，明也。殊，絕也。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 粲 (形声。从米)声。本义上等白米) 同本义;又指美食 还予授子之粲兮。--《诗·郑风·缁衣》 露齿笑 军人粲然皆笑。--《谷梁传·昭公四年》 又如以博一粲 粲 鲜明的样子 粲,文也。--《广雅》 粲,鲜也。--《释言》 如此粲者何。--《诗·唐风·绸缪》 粲粲衣服。--《诗·小雅·大东》。传鲜盛貌。” 角枕粲文茵,锦衾烂长筵。--《世说新语·排调》 又如粲花(形容言谈生动优美,如百花灿烂);粲粲(鲜明的样子) 粲然 粲càn 1.精米。 2.指精洁，洁白。 3.鲜明貌;美好貌。 4.明白;清楚。 5.众多。 6.笑貌。 7.通"餐"。
Eng
- CC-CEDICT beautiful|bright|splendid|smilingly
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
【廣韻】【集韻】【韻會】蒼案切【正韻】蒼晏切，𠀤音燦。【說文】稻重二䄷，爲粟二十斗，爲米十斗，曰毇。爲米六斗大半斗曰粲。【篇海】精鑿食也。 又餐也。【詩·鄭風】還予授子之粲兮。【傳】粲，餐也。今河北人呼食爲粲，謂餐食也。 又【廣韻】優也，察也，明也。【詩·唐風】角枕粲兮。【小雅】粲粲衣服。【爾雅·釋訓】宴宴粲粲，尼居息也。【註】盛飾晏安，近處優閒。【前漢·宣帝紀】骨肉之親，粲而不殊。【註】粲，明也。 又衆意。【詩·鄭風】三英粲兮。【箋】衆意。【註】采諫反。【朱註】又光明也。 又三女爲粲。【詩·唐風】今夕何夕，見此粲者。【周語】密康公遊于涇，有三女奔之。其母曰：必致之王，女三爲粲。粲，美物也。 又笑貌。【穀粱傳·昭四年】軍人皆粲然而笑。【註】粲然，盛笑貌。 又漢𠛬有白粲。【前漢·孝惠紀】當爲城旦舂者，皆耐爲鬼薪白粲。【註】白粲，坐擇米使正白爲白粲，三歲𠛬也。 又精潔貌。【荀子·榮辱篇】粲然有秉芻豢稻粱而至者。【註】粲，精潔貌。 又姓。隴西族，出【姓苑】。 又叶倉甸切，音茜。【陸雲·贈張府君詩】被繡晝行，昔人攸羨。階雲飛藻，孰與同粲。 又【廣韻】與㛑同。【海篇】別作𥺤。
Thuyết Văn
稻重一䄷。爲粟二十斗。 爲米十斗。曰毇。 爲米六斗大半斗曰粲。 从米。𣦼聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
見禾部。 此當有奪文。當以爲米十斗句絕。下云爲米九斗曰毇。稻粟二十斗爲米十斗者、九章筭術所謂稻率六十糲米率三十也。稻粟二十斗爲米十斗。今目驗猶然。其米甚粗。不得曰毇明矣。爲米九斗曰毇者、下文云米一斛春爲九斗曰毇是也。毇卽粺。禾黍言粺。稻言毇。稻米九斗而春爲八斗則亦曰糳。八斗而春爲六斗大半斗則曰粲。猶之禾黍糳米爲七斗則曰侍御也。禾黍米至於侍御。稻米至於粲。皆精之至矣。不言亦曰糲、不言爲米八斗亦曰糳者、名各有所系。欲讀者參伍而得之。 謂以八斗舂爲六斗大半斗也。以今目驗言之。稻米十斗舂之爲六斗大半斗。精無過此者矣。漢㓝法有鬼薪、白粲。白粲謂春也。粲米冣白。故爲鮮好之偁。穀粱。粲然皆笑。謂見齒也。鄭風傳曰。粲、餐也。此謂粲爲餐之叚借也。 舂之義亦與相近。倉案切。十四部。
【粲】 (xán) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 米 (mễ) | Thanh phù (聲符): 𣦼 (𣦼) Nghĩa: đạo (Lúa gié. Một thứ lúa) trọng (Nặng. Đem hai vật so) nhất (Một) ái。 vi (Làm. Như {hành vi} [) túc (Thóc lúa) nhị (Hai) thập (Mười.) đẩu (Cái đấu.)。 vi (Làm. Như {hành vi} [) mễ (Gạo.) thập (Mười.) đẩu (Cái đấu.)。 nói rằng huỷ。 vi (Làm. Như {hành vi} [) mễ (Gạo.) lục (Sáu) đẩu (Cái đấu.) đại (Lớn.) bá…
Tự hình
- Tiểu triện
- Lệ thư
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𡛹 · 𥹏 · 𥺤 · 𭽀