迭
điệt
Hán Việt: điệt · Pinyin: dié
Tổng quan
dập dập dìu, dập dềnh
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | dié |
|---|---|
| Hán Việt | điệt |
| Quảng Đông | dit6 |
| Mân Nam | tia̍t |
| Nhật Bản | KAWARU |
| Hàn Quốc | 질 |
| Chú âm | ㄉㄧㄝˊ |
| Hán ngữ Trung cổ | det |
| Baxter-Sagart | lˤi[t] |
| Hán ngữ Thượng cổ | lˤi[t] |
| Phản thiết | 徒結切 |
| Thanh mẫu | 定 |
| Vận | 屑 |
| Đẳng | 4 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Đắp đổi, thay đổi phiên, lần lượt. Nguyễn Trãi [阮廌] : {Hoan bi ưu lạc điệt vãng lai} [歡悲憂樂迭往來] (Côn sơn ca [崑山歌]) Vui buồn lo sướng đổi thay nhau. Xâm lấn. Sổng ra.;
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm điệt điệt thứ, điệt khởi (lặp đi lặp lại) [Eng: repeat again and again]
- Bảng Tra Chữ Nôm giật giật mình [Eng: to jump, to start]
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: điệt Xuất hiện 4 lần trong Truyện Kiều bản 1866
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: dập Xuất hiện 4 lần trong Truyện Kiều 1871
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: dập Xuất hiện 3 lần trong Truyện Kiều 1902
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.輪流、更替。如：「更迭」。《詩經．邶風．柏風》：「日居月諸，胡迭而微。」 2.止。《水滸傳》第一回：「奔到廊下，只見真人向前，叫苦不迭。」 3.及、達到。宋．吳文英〈瑞鶴仙．淚荷拋碎璧〉詞：「對小山不迭，寸眉愁碧。」《董西廂》卷二：「一個走不迭和尚，被小校活拿。」 [副] 1.交替、輪流。《文選．沈約．宋書謝靈運傳論》：「剛柔迭用，喜慍分情。」 2.屢次、接連。如：「迭遭挫敗」。《文選．司馬相如．上林賦》：「族居遞奏，金鼓迭起。」《文選．干寶．晉紀總論》：「國政迭移於亂人，禁兵外散於四方。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 迭 (形声。从辵,失声。本义交替,轮流) 同本义 迭,更递也。--《说文》 迭,更也。--《尔雅》 迭用柔刚。--《易·说卦》 胡迭而微。--《诗·邶风·日月》 迭相为经。--《礼记·乐记》 弟兄迭为君。--《公羊传·襄公二十九》 四时迭起。--《庄子·天运》 又如迭为宾主;迭变(交替变化);迭宿(轮流值宿);迭进(轮番进言) 停止 两个在阵前叫苦不迭。--《水浒传》 又如忙不迭;迭不的(迭不得。来不及) 同叠”。堆积;重迭 迭 dié ①交换；轮流更～。 ②屡次～次会商。 ③及忙不～。 【迭次】多次。 迭yì 1.侵犯，袭击。
Eng
- CC-CEDICT alternately|repeatedly
Nguồn gốc
surround-lower-left
Khang Hy
【廣韻】【集韻】【韻會】徒結切【正韻】杜結切，𠀤音絰。【說文】更迭也。【易·繫辭】迭用柔剛。【詩·邶風】日居月諸，胡迭而微。【禮·禮運】五行之動，迭相竭也。 又與軼通。【左傳·成十三年】迭我殽地。【註】迭，侵突。【史記·封禪書】軼興軼廢。 又與逸通。【家語】馬將迭。 又與佚通。【史記·十二諸侯年表】四國佚興。 又叶徒帝切，音地。【王筠詩】緣巖蔓芳杜，迴崖掩綠蕙。嘉禾挺臯蘇，奇香發迷迭。【註】迷迭，香名。出大秦國。
Thuyết Văn
更迭也。 从辵。失聲。 一曰达。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
或假佚字、迭字、臷字爲之。 徒結切。十二部。 下脫字字。一曰此达字之異體也。葢达迭二字互相爲用。
【迭】 (điệt) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 辵 (sước) | Thanh phù (聲符): 失 (thất) Phiên thiết: Đồ kết thiết Thượng tự: 徒 (đồ) | Hạ tự: 結 (kết) Trung cổ thanh mẫu: 定母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 'đ' + vận mẫu 'at' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → nặng Suy luận: đạt (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: canh (Đổi. Như {canh trươn) điệt (Đắp đổi) vậy Một thuyết khác: 达
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 选 · 𨒔 · 选 · 疊