鄙
bỉ
Hán Việt: bỉ · Pinyin: bǐ
Tổng quan
quê mùa thấp hèn đê tiện keo kiệt coi thường khinh miệt
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | bǐ |
|---|---|
| Hán Việt | bỉ |
| Quảng Đông | pei2 |
| Mân Nam | phí |
| Nhật Bản | HI |
| Hàn Quốc | 비 |
| Chú âm | ㄅㄧˇ |
| Hán ngữ Trung cổ | piix |
| Baxter-Sagart | prəʔ |
| Hán ngữ Thượng cổ | prəʔ |
| Phản thiết | 補美切 |
| Thanh mẫu | 幫 |
| Vận | 旨 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Ấp ngoài ven biên thùy, cõi. Như {tứ bỉ} [四鄙] bốn cõi. Hẹp hòi, hèn mọn. Như {bỉ phu} [鄙夫] kẻ thô bỉ, hẹp hòi, dốt nát. Kẻ keo kiệt tiền của gọi là {bỉ lận} [鄙吝]. Khinh bỉ. Như {xuy bỉ} [嗤鄙] chê cười khinh khi. Dùng làm lời nói khiêm. Như {bỉ ý} [鄙意] ý hẹp hòi của tôi, {bỉ nhân}…
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm bỉ thô bỉ [Eng: reede, coarse]
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.古代地方區域名稱。五百家為「鄙」。《說文解字．邑部》「鄙」字．清．段玉裁．注：「鄙，五百家也。」《周禮．地官．遂人》：「五家為鄰，五鄰為里，四里為酇，五酇為鄙。」 2.邊遠地區。《左傳．隱公元年》：「既而大叔命西鄙、北鄙貳於己。」晉．杜預．注：「鄙，鄭邊邑。」唐．韓愈〈爭臣論〉：「行古人之道，居於晉之鄙。」 3.郊外。《國語．齊語》：「參其國而伍其鄙。」三國吳．韋昭．注：「國，郊以內也。……鄙，郊以外。」 [動] 輕視、瞧不起。《左傳．宣公十四年》：「過我而不假道，鄙我也。」 [形] 1.粗俗、低賤。如：「卑鄙」、「鄙陋」。《左傳．莊公十年》…
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 鄙 (形声。从邑,啚)声。本义五百家(周代户口单位)) 同本义 鄙,五酂为鄙。--《说文》 五家为邻,五邻为里,四里为酂,五酂为鄙,五鄙为县,五县为遂。--《周礼·遂人》 县都之治。--《周礼·宰夫》。注五百家为鄙。” 以八卿治都鄙。--《周礼·太宰》。注都之所居曰鄙。都鄙距国五百里,为王子弟公卿大夫采地。” 命司徒,循行县鄙。--《吕氏春秋》。高诱注鄙,五百家也。” 采邑;小邑 辩其邦国都鄙。--《周书·职方》。注邑曰鄙。” 四鄙入保。--《礼记·月令 鄙 bǐ ①粗俗；低下；下流卑～。 ②谦辞。旧时用于自称～人。 ③轻视；瞧不起～视。 ④边远的地方边…
Eng
- CC-CEDICT rustic|low|base|mean|to despise|to scorn
ja
- JMdict countryside|rural areas
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
〔古文〕：𠴿【廣韻】方美切【集韻】【韻會】補美切【正韻】補委切，𠀤音比。【釋名】鄙，否也。小邑不能遠通也。【周禮·天官·大宰】以八則治都鄙。【註】都之所居曰鄙，公卿大夫之采邑，王子弟所食邑在畿內者。又【地官·遂人】掌造縣鄙形體之法，五酇爲鄙，五鄙爲縣。 又【廣韻】邊鄙也。【左傳·隱元年】太叔命西鄙北鄙貳于己。【註】鄙，鄭邊邑。 又【正韻】陋也，厭薄之也。【左傳·宣十四年】過我而不假道，鄙我也。【老子·道德經】衆人皆有以，我獨頑似鄙。 又鄙與都對言，朴野也。【淮南子·詮言訓】夫始于都者，常大于鄙。 又鄙與仁對，言不通也。【前漢·董仲舒傳】或仁或鄙。 又嗇於財者曰鄙吝。俗作鄙、𨝣。 考證：〔【老子·道德經】衆人皆有以，我獨頑且鄙。〕 謹照原文且改似。
Thuyết Văn
五酇爲鄙。 从邑。啚聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
見遂人。五百家也。又周禮都鄙、王子弟公卿大夫采地。其畍曰都。鄙、所居也。按大司徒以邦國、都鄙對言。鄭注以邦之所居曰國、都之所居曰鄙對言。春秋經傳鄙字多訓爲邊者。葢周禮都鄙歫國五百里。在王畿之邊。故鄙可釋爲邊。又引伸爲輕薄之偁。而鄙夫字古作啚。冣目云俗儒啚夫翫其所習、可證也。今則鄙行而啚廢矣。 兵美切。古音在一部。故鄙否通叚用也。
【鄙】(bẽ) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 邑 (ấp) | Thanh phù (聲符): 啚 (bỉ) Phiên thiết: 兵美切 → binh + mỉ Nghĩa: 五酇爲鄙。 từ 邑。啚 thanh。
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 啚 · 𠴿 · 𨝣 · 啚