瞑
minhNôm minh
Hán Việt: minh · Pinyin: mián · Nôm: minh
Tổng quan
Nhắm mắt. Người chết nhắm mắt gọi là minh mục [瞑目]. Chết không nhắm mắt gọi là tử bất minh mục [死不瞑目]. Quân nhược xả ngã nhi khứ, ngã tử bất minh mục hỹ […
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | mián |
|---|---|
| Hán Việt | minh |
| Âm Nôm | manh |
| Quảng Đông | meng5 |
| Nhật Bản | KURAI |
| Hàn Quốc | 명 |
| Chú âm | ㄇㄧㄣˊ |
| Hán ngữ Trung cổ | men |
| Phản thiết | 民堅切 |
| Thanh mẫu | 明 |
| Vận | 先 |
| Đẳng | 4 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Nhắm mắt. Người chết nhắm mắt gọi là minh mục [瞑目]. Chết không nhắm mắt gọi là tử bất minh mục [死不瞑目]. Quân nhược xả ngã nhi khứ, ngã tử bất minh mục hỹ [君若捨我而去，我死不瞑目矣] (Tam quốc diễn nghĩa [三國演義]) Nếu ngươi bỏ ta mà đi, ta chết không nhắm mắt đâu. Một âm là miễn. Miễn huyễn [瞑眩] loáng quoáng (say lừ đừ). Nhân bệnh mà tối tăm tán loạn
Nôm
- Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) manh mắt thong manh [Eng: close eyes]
- Bảng Tra Chữ Nôm minh tử bất minh (chết khó nhắm mắt) [Eng: to die without closing eyes]
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 睡，同「眠」。《文選．嵇康．養生論》：「內懷殷憂，則達旦不瞑。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 瞑 (形声。从目,民声。本义闭上眼睛) 同本义 眠,寐也。--《玉篇》 吾子有疾,虽不能省视,而竟夕不眠。--《后汉书·第五伦传》 致命于帝,然后得眠些。--《楚辞·招魂》 余峨之山有兽焉,见人则眠。--《山海经·东山经》 久之,目似瞑,意暇甚。--《聊斋志异·狼》 睡觉 不眠忧战伐。--杜甫《宿江边阁》 春眠不觉晓,处处闻啼鸟。--孟浩然《春晓》 又如不眠之夜; 失眠(夜间睡不着); 安眠(安稳地熟睡); 眠食(睡眠和饮食) 横卧; 平放 眠琴绿阴,上有飞瀑。--司空图《诗品》 又如眠桅( 瞑míng ⒈闭上眼睛通夜不～。 ⒉ ①闭眼～目不答。 ②死他已～目作古。 瞑mián 1.通"眠"。假寐，小睡。亦泛指睡觉。 2.见"瞑眩"。
Eng
- CC-CEDICT to close (the eyes)
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】莫經切【集韻】【韻會】忙經切，𠀤音溟。【說文】翕目也。【廣韻】合目瞑瞑也。【後漢·馬援傳】甘心瞑目。【皇極經世】在水者不瞑，在風者瞑。【註】魚在水，其目盡夜不瞑也。 又【集韻】目不明也。【晉書·山濤傳】臣耳目聾瞑，不能自勵。 又【呂覽】瞑者，目無由接也。【汲冢周書】師曠曰：請使瞑臣往與之言。【註】無目故稱瞑。 又【春秋·繁露】民者，瞑也。瞑也者，名其別離分散也。 又瞑瞑視，不審之貌。【荀子·非十二子篇】酒食聲色之中，則瞑瞑然。【淮南子·覽冥訓】其視瞑瞑。 又【集韻】【韻會】母迥切【正韻】莫迥切，𠀤溟上聲。又【集韻】【韻會】𠀤莫定切，溟去聲。義𠀤同。 又【廣韻】莫賢切【集韻】民堅切【正韻】莫堅切，𠀤麫平聲。與眠通。【玉篇】寐也。【莊子·德充符】據槁梧而瞑。 又弓名。【唐書·南蠻傳】永昌野桑生石上，其材上屈兩向而下植，取以爲弓，不筋漆而利，名曰瞑弓。 又菜名。【本草綱目】瞑菜，一名睡菜，南海人食之思睡，故名。 又盱瞑，與芊眠同。【張衡·南都賦】攢立叢駢，靑麗盰瞑，杳藹蓊鬱于谷底，森䔿䔿而刺天。李善讀，𠀤詳盰眠二字註。 又【廣韻】莫甸切【集韻】【韻會】眠見切【正韻】莫見切，𠀤音麫。瞑眩劇也。又憒亂也。【書·說命】若藥不瞑眩，厥疾弗瘳。一作眠眩。互詳眠字註。 又【集韻】謨耕切，音萌。與𥌯同。 又叶武巾切，音旻。【楚辭·招魂】致命於帝，然後得瞑些，歸來歸來。往恐危身些。【註】瞑，臥也。【正字通】古無眠字，瞑卽眠。今通用眠，正譌从瞑廢眠，泥。 考證：〔【莊子·德充符】據高梧而瞑。〕 謹照原文高改槁。
Thuyết Văn
翕目也。 从目冥。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
釋詁、毛傳皆曰。翕、合也。莊子。晝瞑。據槁梧而瞑。引伸爲瞑眩。 韵會引小徐曰會意。此以會意包形聲也。武延切。按古音在十一部。俗作眠。非也。
【厲】 (lệ ⟨lại⟩) Nghĩa:
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𭿜