輦
liễn
Hán Việt: liễn · Pinyin: niǎn
Tổng quan
(cổ) xe kéo bằng sức người xe ngự dụng chở bằng xe
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | niǎn |
|---|---|
| Hán Việt | liễn |
| Quảng Đông | lim3 |
| Mân Nam | lián |
| Nhật Bản | REN |
| Hàn Quốc | 련 |
| Chú âm | ㄋㄧㄢˇ |
| Hán ngữ Trung cổ | lienx |
| Baxter-Sagart | [r][a][n]ʔ |
| Hán ngữ Thượng cổ | [r][a][n]ʔ |
| Phản thiết | 力展切 |
| Thanh mẫu | 來 |
| Vận | 獮 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Tay cái xe người kéo. Xe của vua đi gọi là {liễn}, nên chốn kinh sư gọi là {liễn hạ} [輦下], đường lối trong cung gọi là {liễn đạo} [輦道]. Kéo. Chở, tải đi. Đỗ Mục [杜牧] : {Phi tần dắng tường, vương tử hoàng tôn, từ lâu hạ điện liễn lai ư Tần} [妃嬪媵嬙, 王子皇孫, 辭樓下殿輦來於秦] (A phòng cung phú…
Nôm
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: liễn Xuất hiện 3 lần trong Truyện Kiều 1871
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: liễn Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1902
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.以人力挽行、推拉的車。《史記．卷一二九．貨殖傳》：「卓氏見虜略，獨夫妻推輦，行詣遷處。」 2.古代皇帝的坐車，亦指貴族富豪的車子。唐．杜甫〈哀江頭〉詩：「昭陽殿裡第一人，同輦隨君侍君側。」《初刻拍案驚奇》卷二五：「長安中富貴之家，豪傑之士，輦輸金帛求聘他為偶的，不知其數。」 3.借指京城、京都。如：「輦轂之下」。《文選．左思．吳都賦》：「都輦殷而四奧來暨。」《京本通俗小說．錯斬崔寧》：「帝輦之下，怎容你這胡行！」 [動] 1.搭乘、乘坐。《荀子．大略》：「天子召諸侯，諸侯輦輿就馬，禮也。」 2.運載。《左傳．莊公十二年》：「以車輦其母。」唐．…
Eng
- CC-CEDICT (archaic) man-drawn carriage|an imperial carriage|to transport by carriage
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
〔古文〕：𨍻【廣韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤力展切，音鄻。【廣韻】人步輓車也。【詩·小雅】我任我輦。【註】任，負任者。輦，人輓車也。 又輓運也。【左傳·莊十二年】南宮萬以乗車輦其母。 又京師謂之輦下。【後漢·周紆傳】典司京輦。 又宮中道曰輦道。【司馬相如·上林賦】輦道纚屬。【註】閣道可乗輦而行者。 又輦郞，官名。【前漢·劉向傳】向以父德任爲輦郞。【註】引御輦郞也。 又姓。 考證：〔【左傳·莊十一年】南宮萬以乗車替其母。〕 謹照原文十一年改十二年。
Thuyết Văn
輓車也。 从車㚘。㚘在車歬引之也。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
謂人輓以行之車也。小司徒輂輦注曰。輦、人輓行。所以載任器也。司馬法云。夏后氏謂輦曰余車。殷曰胡奴車。周曰輜輦。夏后氏二十人而輦。殷十八人而輦。周十五人而輦。故書輦作連。鄭司農云。連讀爲輦。按夫部㚘、竝行也。輦字从此。輦設輅於車前。用索輓之。故从車㚘會意。㚘在前。車在後。故連字下曰負車。連輦古今字。周禮、管子皆作連。此車名輦。輓此車之人名輦者。爾雅曰。徒御不警。徒、輦者也。毛傳同。又詩。我任我輦。毛傳曰。任者、輦者。釋名曰。輦、人所輦也。 會意。力展切。十四部。
【輦】 (liễn) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Hội ý — Kết hợp: 車㚘 (xa bạn) Phiên thiết: Lực triển thiết Thượng tự: 力 (lực) | Hạ tự: 展 (triển) Trung cổ thanh mẫu: 來母 — thứ trọc (次濁) Quy tắc: thanh mẫu 'l' + vận mẫu 'iên' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → ngã Suy luận: liễn (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: vãn (Kéo) xa (Cái xe.) vậy
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Tiểu triện
- Khải thư
Dị thể: 𨍻 · 𨘧 · 𨘪 · 襜 · 辇 · 辇 · 辇